แอฟริกาใต้เปิดร่างกฎคริปโทโอนข้ามพรมแดน บังคับผ่านผู้ให้บริการที่ได้รับอนุญาต

แอฟริกาใต้เผยแพร่ร่าง "Crypto Asset Manual" ซึ่งวางกรอบให้การโอนคริปโทข้ามพรมแดนส่วนใหญ่ต้องทำผ่านผู้ให้บริการที่ได้รับอนุญาต และต้องรายงานต่อธนาคารกลาง ถือเป็นอีกก้าวในการดึงสินทรัพย์ดิจิทัลเข้าสู่ระบบกำกับดูแลการควบคุมเงินตราต่างประเทศของประเทศ กระทรวงการคลังแห่งชาติและธนาคารกลางแอฟริกาใต้ (SARB) ระบุว่า คู่มือฉบับร่างมีเป้าหมายเพื่อชี้ชัดว่าเมื่อใดการโอนคริปโทเข้าข่ายเป็นธุรกรรมข้ามพรมแดนที่อยู่ภายใต้การกำกับ และต้องปฏิบัติอย่างไรภายใต้กฎการเคลื่อนย้ายเงินทุนฉบับปรับปรุงใหม่ โดยจะต้องรายงานต่อฝ่ายกำกับดูแลการเฝ้าระวังทางการเงินของ SARB (Financial Surveillance Department: FinSurv) เมื่อมีการโอนคริปโทจากผู้ให้บริการสินทรัพย์คริปโทที่ได้รับอนุญาตในประเทศ (Crypto Asset Service Provider: CASP) ไปยัง CASP ในต่างประเทศ หรือเมื่อมีการย้ายสินทรัพย์ไปยังกระเป๋าเงินแบบไม่ฝากทรัพย์ (noncustodial wallet) ที่ผู้ใช้ควบคุมเอง ร่างข้อเสนอยังกำหนดให้ผู้ที่ส่งคริปโทออกนอกประเทศต้องใช้ผู้ให้บริการที่ได้รับอนุญาต แทนช่องทางที่ไม่อยู่ภายใต้การกำกับ เพื่อให้ FinSurv สามารถเก็บข้อมูลธุรกรรมไว้เป็นส่วนหนึ่งของการติดตามเงินตราต่างประเทศ ในส่วนของข้อยกเว้น การซื้อขายภายในประเทศที่ชำระเป็นแรนด์แอฟริกาใต้ผ่านผู้ให้บริการที่ได้รับอนุญาตในประเทศ จะไม่ถูกนับเป็นธุรกรรมข้ามพรมแดน จึงไม่ทำให้เกิดภาระการรายงานตามร่างดังกล่าว ระยะแรกจะอนุญาตให้ "บุคคลธรรมดา" เท่านั้นที่โอนคริปโทไปต่างประเทศได้ และต้องอยู่ภายในวงเงินแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศที่มีอยู่เดิม SARB ย้ำว่า คริปโทไม่ได้รับการยอมรับเป็นเงินที่ชำระหนี้ได้ตามกฎหมาย และยังไม่แยกกำกับตามประเภทสินทรัพย์ดิจิทัลระหว่างที่อยู่ระหว่างการศึกษาเพิ่มเติม หน่วยงานกำกับระบุว่า คู่มือฉบับร่างนี้เป็นการนำบางส่วนของ "ร่างกฎบริหารจัดการการเคลื่อนย้ายเงินทุน" (Draft Capital Flow Management Regulations) ที่ประกาศในเดือนเมษายนมาใช้จริง ซึ่งเสนอให้มองคริปโทเป็นรูปแบบหนึ่งของเงินทุนที่เคลื่อนย้ายข้ามพรมแดน และนำเข้าสู่ระบบควบคุม FX ของประเทศ กรอบการรายงานถูกออกแบบเพื่อป้องกันการใช้คริปโทหลบเลี่ยงมาตรการควบคุมทางการเงิน เพิ่มการตรวจสอบย้อนกลับ และช่วยตรวจจับกระแสเงินผิดกฎหมาย พร้อมปรับให้สอดคล้องกับข้อแนะนำของ FATF และ OECD ความเคลื่อนไหวดังกล่าวเกิดขึ้นท่ามกลางการยอมรับคริปโทในแอฟริกาใต้ที่เพิ่มขึ้น Reuters อ้างอิง Chainalysis ระบุว่าประเทศมีผู้ให้บริการสินทรัพย์เสมือนที่ได้รับใบอนุญาตแล้วหลายร้อยราย และธนาคารรายใหญ่หลายแห่งกำลังพัฒนาบริการคริปโทสำหรับลูกค้าสถาบัน แพ็กเกจนโยบายเดือนเมษายนได้วางแนวคิดเรื่อง CASP ที่ได้รับอนุญาต การรายงานธุรกรรม ข้อกำหนดการยื่นคำประกาศ และบทลงโทษทางปกครองหากไม่ปฏิบัติตาม ขณะที่คู่มือ Crypto Asset Manual อธิบายกลไกการทำงานจริง โดยระบุจุดเริ่มต้นที่ทำให้ธุรกรรมเข้าข่ายการเฝ้าระวังทางการเงิน ด้านภาษีและการรายงานข้อมูล เดือนกรกฎาคมกรมสรรพากรแอฟริกาใต้ (SARS) เผยแพร่แนวทางฉบับร่างที่จัดให้คริปโทเป็น "สินทรัพย์ไม่มีตัวตน" ไม่ใช่เงินที่ชำระหนี้ได้ตามกฎหมายหรือเงินตราต่างประเทศ พร้อมระบุแนวทางการประยุกต์ใช้ภาษีเงินได้และภาษีกำไรจากการขายสินทรัพย์ (capital gains tax) ต่อกิจกรรมต่างๆ เช่น การเทรด การสว็อป การสเตกกิ้ง การขุด การเข้าร่วม DeFi และการชำระเงิน นอกจากนี้ แอฟริกาใต้กำลังดำเนินการตาม "CryptoAsset Reporting Framework (CARF)" ซึ่งกำหนดให้ผู้ให้บริการคริปโทเก็บและรายงานข้อมูลลูกค้าและธุรกรรมต่อ SARS โดยรอบการรายงาน CARF ครั้งแรกครอบคลุมช่วงวันที่ 1 มีนาคม 2026 ถึง 28 กุมภาพันธ์ 2027 ขั้นตอนต่อไป กระทรวงการคลังและ SARB เปิดรับความเห็นสาธารณะต่อร่าง Crypto Asset Manual ถึงวันที่ 30 กันยายน หากได้ข้อสรุป มาตรการดังกล่าวจะเป็นหมุดหมายสำคัญในการเพิ่มความเข้มงวดต่อการไหลออกของคริปโทข้ามพรมแดนในหนึ่งในตลาดสินทรัพย์ดิจิทัลที่ใหญ่ที่สุดของแอฟริกา และจะกระทบทั้งผู้ใช้ ผู้ให้บริการ และสถาบันที่เกี่ยวข้องกับการโอนออกนอกประเทศ