ไนจีเรียออกแนวทางภาษีคริปโตใหม่ บังคับแพลตฟอร์มซื้อขายหักอากรแสตมป์

ไนจีเรียประกาศแนวทางภาษีสินทรัพย์ดิจิทัลฉบับใหม่ กำหนดให้ศูนย์ซื้อขายคริปโตและแพลตฟอร์มแบบเพียร์ทูเพียร์ (P2P) ต้องทำหน้าที่หักและนำส่งอากรแสตมป์ พร้อมระบุชัดเจนว่าธุรกรรมใดต้องเสียภาษีและธุรกรรมใดได้รับการยกเว้น ส่งผลให้ผู้ประกอบการในอุตสาหกรรมคริปโตต้องเพิ่มความเข้มงวดด้านการปฏิบัติตามกฎ ทั้งการตรวจสอบเลขประจำตัวผู้เสียภาษี (TIN) ภาระ VAT การเก็บรักษาข้อมูล และบทลงโทษทางการเงินที่หนักขึ้น สำนักงานสรรพากรไนจีเรียเผยแพร่แนวปฏิบัติด้านการบริหารเมื่อวันที่ 3 สิงหาคม 2026 โดยอ้างอิง Nigeria Tax Act 2025 และ Nigeria Tax Administration Act 2025 เพื่อสร้างระบบมาตรฐานสำหรับการรายงาน ติดตาม และจัดเก็บภาษีธุรกรรมสินทรัพย์เสมือนทั่วประเทศ แนวทางระบุว่า การถือครองคริปโตเพียงอย่างเดียวไม่ก่อให้เกิดภาระภาษี และการโอนสินทรัพย์ดิจิทัลระหว่างวอลเล็ตส่วนบุคคลที่เป็นของบุคคลเดียวกันยังคงได้รับการยกเว้น เนื่องจากความเป็นเจ้าของไม่เปลี่ยนมือ แต่การแปลงคริปโตเป็นเงินไนรา หรือการซื้อสินทรัพย์ดิจิทัลด้วยเงินเฟียต จะถูกเรียกเก็บอากรแสตมป์ในอัตรา 1.5% โดยศูนย์ซื้อขายที่จดทะเบียนและแพลตฟอร์ม P2P ต้องหักอัตราดังกล่าวจากโทเคนก่อนทำรายการให้เสร็จ และโอนยอดที่จัดเก็บได้เข้าสู่วอลเล็ตดิจิทัลที่รัฐบริหารจัดการ กรอบใหม่ไม่ได้จำกัดอยู่แค่ภาษีธุรกรรม แต่เพิ่มภาระด้านการกำกับดูแลต่อธุรกิจคริปโตด้วย บริษัทขนาดกลางและใหญ่ที่มีรายได้จากกิจกรรมสินทรัพย์ดิจิทัลต้องชำระภาษีนิติบุคคลมาตรฐาน 30% จากกำไรสุทธิ ขณะที่ผลตอบแทนจากการสเตกกิ้ง รายได้จากการขุด เงินเดือน ค่าธรรมเนียมวิชาชีพ และแอร์ดรอป จะถูกจัดเก็บภาษีตามมูลค่ายุติธรรมในวันที่ได้รับ นอกจากนี้ ค่าธรรมเนียมการเทรด ค่าบริการรับฝากดูแลสินทรัพย์ และค่าฝากเงิน จะถูกเรียกเก็บภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) 7.5% ผู้ให้บริการสินทรัพย์เสมือน (Virtual Asset Service Provider) ทุกรายต้องตรวจสอบ TIN ของลูกค้าก่อนเปิดใช้งานบัญชี ทางการยังเพิ่มมาตรการบังคับใช้ โดยบริษัทที่ไม่ปฏิบัติตามข้อกำหนดด้านหัก ณ ที่จ่ายและการรายงาน จะถูกปรับเริ่มต้นที่ ₦10 ล้านในเดือนแรกที่ไม่ปฏิบัติตาม และอาจถูกเรียกเก็บเบี้ยปรับเพิ่มอีก 40% ของภาษีที่จัดเก็บไม่ได้ ส่วนบุคคลที่ไม่ลงทะเบียนเพื่อวัตถุประสงค์ด้านภาษีจะถูกปรับเริ่มต้น ₦50,000 และถูกปรับรายเดือนเพิ่มเติม สำหรับผู้ประกอบการศูนย์ซื้อขาย แนวทางใหม่กำหนดให้เก็บรักษาบันทึกธุรกรรมอย่างน้อย 6 ปี แพลตฟอร์มต้องรองรับการนำส่งภาษีหลายสกุลเงิน และต้องสามารถโอนโทเคนเข้าวอลเล็ตของรัฐได้โดยตรง ทำให้ผู้ให้บริการจำนวนมากจำเป็นต้องยกระดับระบบคอมพลายแอนซ์และโครงสร้างพื้นฐานด้านการรายงาน ผู้ให้บริการสเตเบิลคอยน์และบริษัทชำระเงินข้ามพรมแดนอาจต้องปรับโมเดลธุรกิจเช่นกัน โดยการแปลงเงินเฟียตเป็นโทเคนจะถูกเรียกเก็บอากรแสตมป์ ขณะที่ค่าบริการของแพลตฟอร์มยังอยู่ภายใต้ VAT ธุรกิจที่มีปริมาณธุรกรรมสูงจึงต้องตัดสินใจว่าจะรับภาระต้นทุนเพิ่มเองหรือผลักภาระให้ลูกค้า กรอบภาษีล่าสุดของไนจีเรียต่อยอดจากการปฏิรูปด้านกำกับดูแลในช่วงหลายปีที่ผ่านมา ประเทศเคยใช้มาตรการจำกัดผ่านภาคธนาคารในปี 2021 ก่อนยอมรับสินทรัพย์ดิจิทัลภายใต้ Investments and Securities Act 2025 และต่อมาเดินหน้าระบบออกใบอนุญาตศูนย์ซื้อขาย เสริมความร่วมมือระหว่างหน่วยงาน และเปิดตลาดหลักทรัพย์ดิจิทัลภายใต้การกำกับ ก่อนออกแนวทางภาษีฉบับล่าสุด ภาพรวมในแอฟริกากำลังขยับไปสู่การกำกับผ่านภาษีและการออกใบอนุญาตมากกว่าการสั่งห้ามโดยตรง แอฟริกาใต้บรรจุสินทรัพย์คริปโตไว้ในกรอบภาษีแล้ว ขณะที่เคนยาออกกฎผู้ให้บริการสินทรัพย์เสมือนที่จำกัดการจ่ายดอกเบี้ยจากสเตเบิลคอยน์ แนวโน้มเหล่านี้สะท้อนความพยายามในภูมิภาคในการทำให้มาตรฐานคอมพลายแอนซ์ชัดเจนขึ้นและนำอุตสาหกรรมเข้าสู่การกำกับดูแลอย่างเป็นทางการ