Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent tăng gấp đôi chương trình mua lại trái phiếu Kho bạc dài hạn

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent vừa sử dụng công cụ mạnh nhất trong tay Bộ Tài chính để tác động lên lãi suất, thay vì chờ đợi Cục Dự trữ Liên bang (Fed). Ngày 19"20, Bộ Tài chính thông báo sẽ tăng gấp đôi quy mô mua lại trái phiếu Kho bạc kỳ hạn 10"30 năm, lên tối thiểu 4 tỷ USD mỗi phiên, so với mức 2 tỷ USD trước đó. Các phiên mở rộng dự kiến triển khai từ ngày 9/9 đến 4/11. Động thái được đưa ra khi lợi suất trái phiếu Kho bạc 30 năm đã leo lên 5.275"5.29%, mức cao nhất trong 19 năm. Ở mặt bằng này, chi phí đi vay của chính phủ Mỹ, doanh nghiệp và người vay mua nhà trở nên nặng nề hơn rõ rệt. Về cơ chế, cách làm của ông Bessent gần với chiến lược "twist" trong giới trái phiếu: chính phủ mua vào trái phiếu kỳ hạn dài để kéo lợi suất dài hạn xuống, đồng thời có thể phát hành thêm nợ ngắn hạn để tài trợ cho hoạt động mua lại. Mục tiêu là điều chỉnh hình dạng đường cong lợi suất mà không cần in thêm tiền hay phối hợp trực tiếp với Fed. Thị trường phản ứng tích cực trong ngắn hạn. Sau thông báo, lợi suất nhóm kỳ hạn dài giảm khoảng 9"10 điểm cơ bản. Đồng USD suy yếu. Chênh lệch hoán đổi (swap spread) của trái phiếu Kho bạc 30 năm thu hẹp, dấu hiệu kỹ thuật cho thấy áp lực nguồn cung ở phía dài hạn tạm thời hạ nhiệt. Dù vậy, lợi suất sau đó nhanh chóng bật tăng trở lại. Quy mô can thiệp khiến nhiều nhà đầu tư hoài nghi. Nợ công Mỹ hiện đã vượt 40 nghìn tỷ USD. Thâm hụt ngân sách đạt 1.8 nghìn tỷ USD chỉ trong 10 tháng đầu của niên khóa 2026. Trong bối cảnh này, mua lại 4 tỷ USD mỗi phiên bị ví như "múc bể bơi bằng cốc cà phê". Việc mở rộng mua lại cũng nằm trong chuỗi động thái rộng hơn của Bộ Tài chính. Ngày 31/7, Bộ này thực hiện thương vụ mua yen Nhật đầu tiên trong ba thập kỷ. Đầu tháng 8, thị trường cũng ghi nhận tín hiệu Bộ Tài chính đang cân nhắc cắt giảm phát hành trái phiếu dài hạn, bước đi có thể bổ trợ cho chiến lược mua lại bằng cách giảm nguồn cung từ cả hai phía. Nhà đầu tư hiện theo dõi sát diễn biến lợi suất 30 năm như thước đo hiệu quả. Nếu lợi suất giảm đáng kể so với đỉnh gần đây và duy trì mức thấp trong giai đoạn mua lại từ tháng 9 đến tháng 11, chiến lược sẽ được xem là thành công. Nếu lợi suất quay lại vùng 5.3% hoặc cao hơn dù chương trình đã mở rộng, áp lực buộc Bộ Tài chính phải tăng quy mô can thiệp mạnh hơn hoặc chuyển sang cách tiếp cận khác sẽ gia tăng.