Geopolitics

Bộ trưởng Dầu mỏ Iran Mohsen Paknejad đã từ chức vào Chủ nhật, nhưng truyền thông nhà nước không nêu lý do. Vài giờ trước đó, ông vẫn nói rằng tiền từ dầu mỏ vẫn đang chảy vào. Tuy nhiên, Iran không bốc xếp bất kỳ lô dầu nào tại các cảng xuất khẩu trong tháng 9, theo Fortune.

Xuất khẩu dầu thô từ Vùng Vịnh trong tháng 9 đã phục hồi về mức trung bình trước chiến tranh nếu loại Iran, đạt 16,5 triệu thùng/ngày. Trước chiến tranh, 83% dầu trong khu vực đi qua eo biển Hormuz, nhưng đến tháng 9 tỷ lệ này giảm còn 60%, tương đương khoảng 9,9 triệu thùng/ngày thực sự đi qua eo biển. Phần còn lại, khoảng 40%, được chuyển qua các tuyến thay thế như đường ống và các hành trình qua Saudi Arabia và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất. Việc các nhà sản xuất ngày càng dựa vào đường ống, trung chuyển tàu dầu và hộ tống quân sự được cho là đang làm suy yếu khả năng Iran gây sức ép thông qua eo biển.

Các nước G7 đồng ý giải phóng 100 million barrels từ kho dự trữ dầu chiến lược nhằm kiềm chế giá, trong khi Nga gia hạn lệnh cấm xuất khẩu diesel khiến lượng giao hàng của nước này được ước tính giảm 40% trong năm nay. JPMorgan cho biết tổng xuất khẩu của khu vực chỉ thấp hơn khoảng 11% so với mức trước chiến tranh, ngay cả khi tính cả sản lượng Iran bị kẹt bởi phong tỏa của Mỹ. Báo cáo cũng nhận định căng thẳng quanh Eo biển Hormuz đang xuất hiện dấu hiệu dịu lại, khi tổng xuất khẩu của vùng Vịnh chỉ giảm nhẹ so với trước chiến tranh.

Tổng thống Donald Trump tuyên bố sẽ không áp đặt lệnh cấm xuất khẩu diesel, sau khi châu Âu đồng ý giải phóng nhiên liệu từ kho dự trữ dưới sức ép của Mỹ. Nhóm G7 thông báo sẽ xuất kho 100 million barrels diesel và dầu thô từ dự trữ chiến lược trong bốn tháng tới. Đợt đầu sẽ “xả mạnh diesel” tập trung trong 20 ngày đầu. Động thái này nhằm giảm bớt tình trạng nguồn cung toàn cầu đang thắt chặt.

Xung đột ở Biển Đen đang leo thang, với các cuộc tấn công nhằm vào cảng biển và tàu thương mại khiến các tuyến hàng hải bị xáo trộn nghiêm trọng, kéo xuất khẩu lúa mì của Nga và Ukraine cộng lại giảm 60% so với cùng kỳ năm ngoái. Giá lúa mì toàn cầu hiện đã cao hơn so với một năm trước. Các chuyên gia cảnh báo tình hình có thể tiếp tục xấu đi.

Một số quốc gia châu Âu, gồm Anh, Pháp và Đức, đã họp khẩn và nhất trí sẽ đáp trả cứng rắn trước sức ép từ Mỹ yêu cầu xả dự trữ dầu diesel. Washington kêu gọi giải phóng 120 million barrels dầu diesel trong 6 tháng, tương đương hơn một phần ba tổng dự trữ diesel của EU. Các nước cho biết sẽ phối hợp tiếng nói chung và đưa mọi quyết định về việc xả kho lên cấp Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA).

Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Washington sẵn sàng nới lỏng trừng phạt và giải phóng tài sản bị đóng băng nếu Iran chấp nhận các yêu cầu về hạt nhân. Sau thông tin này, giá dầu quốc tế giảm 4% trong vòng 30 phút. Diễn biến cho thấy thị trường kỳ vọng nguồn cung dầu từ Iran có thể tăng.

Google công bố kế hoạch đầu tư ít nhất 15,2 tỷ USD vào hạ tầng số tại Phần Lan trong hai năm tới, được xem là một trong những khoản đầu tư công nghệ lớn nhất trong lịch sử nước này. Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb nói 95% điện năng sạch, môi trường vận hành an toàn và khí hậu lạnh là những yếu tố khiến Phần Lan hấp dẫn cho các trung tâm dữ liệu. Ông cho biết Phần Lan hiện có khoảng 50 trung tâm dữ liệu và thêm 25 dự án đang trong lộ trình xây dựng, hướng tới phục vụ nhu cầu AI và dịch vụ đám mây.

Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông đang “xem xét rất nghiêm túc” khả năng cấm xuất khẩu dầu diesel trong bối cảnh giá nhiên liệu trong nước tăng lên mức kỷ lục giữa chiến sự tại Iran. Ông thừa nhận động thái này có thể khiến giá nhiên liệu tăng thêm, nhưng nói chính quyền vẫn cân nhắc thực hiện, theo Bloomberg. Tại Australia, giá dầu diesel đã tăng 7% lên gần 3 AUD/lít và lượng dự trữ nhiên liệu của cả nước chỉ đủ dùng 32 ngày, theo dữ liệu nhiên liệu mới nhất của chính phủ liên bang.

Giá dầu diesel bình quân toàn quốc tại Mỹ đã vượt 6,50 USD mỗi gallon, lập mức cao kỷ lục, và ông Donald Trump nói ông sẽ ủng hộ đề xuất cấm xuất khẩu dầu diesel. Một số nghị sĩ Cộng hòa đang gây áp lực lên chính quyền trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng 11, kêu gọi hạn chế xuất khẩu để giảm gánh nặng tài chính cho cử tri. Mỹ hiện xuất khẩu khoảng 1,3 triệu thùng dầu diesel mỗi ngày, tương đương gần một phần tư sản lượng lọc dầu.