Bộ trưởng Tài chính Mỹ cảnh báo yen suy yếu có thể kéo theo làn sóng mất giá tiền tệ châu Á

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cảnh báo đà suy yếu của đồng yen Nhật đang làm gia tăng lạm phát trong nước và có thể kích hoạt hiệu ứng dây chuyền khiến nhiều đồng tiền châu Á giảm giá. Đồng yen đã rơi xuống mức thấp nhất kể từ năm 1986, khiến Mỹ và Nhật phải phối hợp can thiệp trực tiếp trên thị trường ngoại hối. Theo kế hoạch can thiệp diễn ra ngày 13/8/2026, hai nước đã mua vào yen nhằm nâng đỡ tỷ giá. Một bức ảnh của phóng viên Reuters chụp tại cuộc họp nội các cho thấy ghi chú về phương án của ông Bessent: "Mua đồng yen Nhật (JPY) 510 tỷ USD". Trước đó, ngày 1/8, ông Bessent công khai cho rằng yen đang bị "định giá thấp đáng kể" và ủng hộ các nỗ lực của Nhật nhằm đưa thị trường trở lại trạng thái cân bằng. Ông Bessent, cựu quản lý quỹ phòng hộ, được phê chuẩn làm Bộ trưởng Tài chính vào tháng 1/2025 dưới thời Tổng thống Trump, được cho là am hiểu giao dịch liên quan đến yen và từng hưởng lợi từ các vị thế gắn với đồng tiền này trong giai đoạn làm việc trong ngành tài chính. Yen yếu khiến chi phí nhập khẩu tăng mạnh đối với người tiêu dùng và doanh nghiệp Nhật Bản, tiếp tục đẩy áp lực lạm phát lên cao trong bối cảnh Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) gặp khó trong việc kiểm soát. Với thị trường tài sản rủi ro, đặc biệt là crypto, diễn biến của yen được theo dõi sát vì tác động lan tỏa. Yen suy yếu thường tạo áp lực để các đồng tiền châu Á khác giảm giá theo nhằm duy trì năng lực cạnh tranh thương mại. Cảnh báo của ông Bessent về "mất giá tiền tệ diện rộng ở châu Á" phản ánh nguy cơ bước vào giai đoạn đầu của một vòng xoáy phá giá cạnh tranh. Ngoài ra, giao dịch "yen carry trade" — vay yen lãi suất thấp để đầu tư vào tài sản có lợi suất cao hơn ở nơi khác — là một kênh cung cấp thanh khoản quan trọng cho thị trường toàn cầu. Khi yen bất ngờ mạnh lên do can thiệp, các vị thế carry trade có thể bị tất toán nhanh chóng. Lần unwind lớn gần nhất vào tháng 8/2024 đã gây chấn động cả thị trường cổ phiếu lẫn crypto. Quy mô can thiệp 510 tỷ USD làm gia tăng rủi ro xuất hiện thêm một đợt unwind mất trật tự. Ông Bessent nhấn mạnh nguy cơ lây lan trong khu vực không chỉ là giả định. Khi một đồng tiền lớn tại châu Á giảm mạnh, các nền kinh tế cạnh tranh xuất khẩu đứng trước lựa chọn: chấp nhận để đồng tiền của mình yếu đi nhằm giữ lợi thế, hoặc cố giữ giá trị và đối mặt với sức ép lên xuất khẩu. Chỉ riêng rủi ro unwind carry trade cũng đủ để thị trường phải theo dõi chặt chẽ, bởi khi các vị thế đòn bẩy quy mô hàng nghìn tỷ USD phụ thuộc vào sự ổn định của yen, việc Bộ trưởng Tài chính Mỹ công khai cảnh báo rủi ro mất giá lan rộng không đơn thuần là bình luận mà là tín hiệu cảnh báo rõ ràng.