Bộ Tài chính Mỹ lập Tổ công tác "Sẵn sàng cho kỷ nguyên lượng tử" nhằm bảo vệ hệ thống tài chính

Bộ Tài chính Mỹ (US Treasury) đã thành lập Tổ công tác QuantumReadiness Task Force với nhiệm vụ dẫn dắt khu vực tài chính chuyển đổi sang mật mã hậu lượng tử (post-quantum cryptography). Động thái được công bố ngày 24/8, tiếp nối Sắc lệnh Hành pháp 14412 do Tổng thống Trump ký ngày 22/6, yêu cầu các cơ quan tăng cường phòng thủ trước các hình thức tấn công mật mã tiên tiến. Tổ công tác được triển khai theo ba mũi công việc: (1) đồng bộ trong toàn ngành, (2) mức độ sẵn sàng của nhà cung cấp, và (3) rủi ro liên quan đến tài sản số cùng các công nghệ mới nổi. Mảng đồng bộ ngành tập trung phối hợp giữa cơ quan nhà nước, ngân hàng và các định chế tài chính để việc chuyển đổi diễn ra theo lộ trình tương đối thống nhất. Mảng sẵn sàng của nhà cung cấp nhằm bảo đảm các hãng công nghệ cung cấp công cụ mã hóa cho Phố Wall có thể đưa ra sản phẩm kháng lượng tử. Mảng thứ ba thừa nhận hạ tầng tiền mã hóa đối mặt cùng mối đe dọa lượng tử như tài chính truyền thống, thậm chí nhạy cảm hơn vì mật mã khóa công khai là nền tảng bảo mật của blockchain. Các mốc chuyển đổi được ấn định rõ ràng: hệ thống nhạy cảm phải hoàn tất chuyển sang mật mã hậu lượng tử trước ngày 31/12/2030. Riêng các hệ thống chữ ký số được gia hạn thêm một năm, với hạn chót 31/12/2031. Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent và Trợ lý Bộ trưởng Luke Pettit phụ trách chỉ đạo, nhấn mạnh đây là chuẩn bị dựa trên đánh giá rủi ro, không phải phản ứng hoảng loạn. Trọng tâm của chương trình là thúc đẩy "tính linh hoạt mật mã" (cryptographic agility), tức khả năng thay thế thuật toán mã hóa mà không phải xây dựng lại toàn bộ hệ thống. Rủi ro mà Mỹ muốn đi trước không nằm ở việc máy tính lượng tử đã có thể phá mã ngay hôm nay. Mối lo chính là chiến lược "thu thập bây giờ, giải mã sau" (harvest now, decrypt later): các đối thủ nước ngoài và nhóm tấn công tinh vi đang thu gom dữ liệu tài chính, thông tin liên lạc của chính phủ và bí mật doanh nghiệp ở dạng mã hóa, chờ đến khi năng lực lượng tử đủ mạnh để giải mã về sau. Viện Tiêu chuẩn và Công nghệ Quốc gia Mỹ (NIST) đã công bố các tiêu chuẩn mật mã hậu lượng tử, tạo bộ công cụ để các tổ chức triển khai. Sáng kiến lần này cũng dựa trên nền tảng hợp tác quốc tế: tháng 1, Nhóm Chuyên gia An ninh mạng của G7 đã phát hành lộ trình kêu gọi chuyển đổi có hệ thống sang mật mã hậu lượng tử trên các hệ thống tài chính toàn cầu. Tổ công tác của Bộ Tài chính được xem là phản hồi của Mỹ trước lộ trình đó. Tài sản số được tách thành một mũi riêng do đặc thù của blockchain: nhiều mạng lưới dựa vào mật mã đường cong elliptic cho ký giao dịch và bảo vệ ví. Nếu xuất hiện máy tính lượng tử đủ sức bẻ gãy các thuật toán này, rủi ro không dừng ở một ngân hàng đơn lẻ mà có thể dẫn tới khả năng giả mạo giao dịch trên bất kỳ blockchain nào còn dùng mật mã dễ tổn thương. Việc Bộ Tài chính trực tiếp tham gia cho thấy nhà quản lý coi đây là rủi ro mang tính hệ thống, và phạm vi của Tổ công tác hướng tới tác động tổng thể lên hệ thống tài chính thay vì nhắm vào từng tài sản số cụ thể.