Mỹ và Nhật phối hợp can thiệp mua yen, thị trường crypto theo dõi sát

Mỹ và Nhật Bản vừa phối hợp can thiệp thị trường ngoại hối lần đầu sau 15 năm. Tổng thống Donald Trump xác nhận Bộ Tài chính Mỹ đã làm việc cùng phía Nhật trong một đợt can thiệp mua yen quy mô lớn ngày 31/7, gọi đây là "tín hiệu hữu nghị" với Tokyo. Động thái diễn ra trong bối cảnh yen trượt xuống mức thấp nhất 40 năm so với USD. Nhật ước tính quy mô giao dịch khoảng 8,45 nghìn tỷ yen, tương đương xấp xỉ 53 tỷ USD. Sau can thiệp, USD/JPY giảm từ quanh 164 về vùng 156"157. Can thiệp phối hợp kiểu này không thường gặp. Lần gần nhất Mỹ và Nhật cùng vào thị trường là năm 2011, khi yen tăng vọt sau thảm họa Fukushima và hai nước muốn hạn chế rủi ro giảm phát tại Nhật. Lần này câu chuyện đảo chiều: yen suy yếu quá mức. Đà giảm của yen kéo dài đến năm 2026 chủ yếu đến từ chênh lệch lãi suất. Nhật duy trì mặt bằng lãi suất thấp hơn nhiều so với Mỹ, khiến USD hấp dẫn hơn với dòng vốn tìm kiếm lợi suất. Áp lực bán bền bỉ đã đẩy yen về vùng giá chưa thấy kể từ giữa thập niên 1980. Bộ trưởng Tài chính Nhật Satsuki Katayama xác nhận can thiệp và để ngỏ khả năng còn hành động tiếp theo. Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cũng cho biết sẽ cân nhắc thêm biện pháp trước các biến động "mất trật tự" của thị trường. Ông Trump nhấn mạnh tính xây dựng về địa chính trị, cho rằng động thái mang lại lợi ích tài chính cho Mỹ và kinh tế toàn cầu. Quan hệ Mỹ dưới thời Trump và Nhật dưới thời Thủ tướng Sanae Takaichi được mô tả là bước sang giai đoạn mới, trong đó phối hợp tỷ giá trở thành một công cụ ngoại giao. Rủi ro "carry trade" của yen tiếp tục là điểm nóng với giới đầu tư crypto. Chiến lược vay yen lãi thấp để rót vào tài sản lợi suất cao đã phổ biến nhiều năm. Khi yen bất ngờ mạnh lên, các vị thế này chịu lỗ, nhà giao dịch thường phải tất toán, bán tài sản rủi ro để bù cho khoản vay bằng yen. Tháng 8/2024, một đợt tăng lãi suất của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) đã khiến yen tăng nhanh và góp phần kích hoạt làn sóng bán tháo mạnh của Bitcoin. Mối liên hệ giữa việc "xả" carry trade yen và biến động crypto đã từng diễn ra thực tế. Vì vậy, cú kéo USD/JPY giảm khoảng 8 điểm trong thời gian ngắn lần này làm dấy lên lo ngại tương tự. Nếu Mỹ và Nhật tiếp tục nâng đỡ yen bằng các đợt mua phối hợp, carry trade sẽ rủi ro hơn. Những người vay yen để mua Bitcoin hoặc các tài sản crypto khác sẽ đối mặt nguy cơ đồng tiền tài trợ tăng giá, làm co hẹp lợi nhuận hoặc buộc thanh lý. Với nhà đầu tư, phát biểu của Bessent về việc chống biến động "mất trật tự" mang hàm ý hai chiều: Mỹ không muốn yen sụp đổ, nhưng vẫn có thể chấp nhận một quá trình mất giá có trật tự. Mốc 155 trên USD/JPY là vùng đáng theo dõi. Nếu tỷ giá phá xuống dưới ngưỡng này, thị trường có thể xem đây là dấu hiệu can thiệp còn dư địa và quá trình tất toán carry trade sẽ tăng tốc. Trong năm 2026, mức tương quan giữa Bitcoin và nhóm tài sản rủi ro vẫn cao, vì vậy một đợt giảm đòn bẩy diện rộng do biến động của yen gần như chắc chắn sẽ kéo crypto đi xuống cùng cổ phiếu. Dù vậy, chênh lệch lãi suất Mỹ"Nhật vẫn lớn, áp lực cơ bản lên yen chưa biến mất. Can thiệp xử lý phần ngọn, không giải quyết nguyên nhân. Nếu BOJ không tăng lãi suất đáng kể hoặc Fed không cắt giảm, lực kéo khiến USD/JPY có xu hướng đi lên vẫn còn.