Mỹ và Nhật phối hợp can thiệp để ổn định đồng yên sau khi chạm đáy 40 năm

Mỹ và Nhật Bản vừa thực hiện đợt can thiệp mua yên phối hợp đầu tiên kể từ năm 1998 nhằm chặn đà lao dốc của đồng tiền Nhật. Đồng yên tăng giá trong thời gian ngắn rồi lại suy yếu trở lại. Trong hai ngày 30–31/7, Bộ Tài chính Nhật Bản và Bộ Tài chính Mỹ đã vào cuộc sau khi tỷ giá chạm mức thấp nhất trong khoảng 40 năm, quanh 164 yên đổi 1 USD. Riêng phần can thiệp của Nhật được ước tính vào khoảng 59–85 tỷ USD. Theo cơ chế can thiệp, Nhật mua vào đồng yên với khối lượng lớn, trong khi phía Mỹ bán euro để mua yên. Bộ trưởng Tài chính Nhật Satsuki Katayama và Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent đều công khai xác nhận chiến dịch; Tổng thống Donald Trump cũng thừa nhận sự tham gia của Mỹ. Sau can thiệp, đồng yên tăng lên khoảng 155 yên/USD. Đến giữa tháng 8, tỷ giá lại trượt về vùng 158–160. Động lực khiến yên tiếp tục chịu áp lực chủ yếu đến từ chênh lệch lãi suất: Cục Dự trữ Liên bang Mỹ duy trì lãi suất ở mức cao, còn Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) vẫn giữ chính sách lãi suất thấp kéo dài. Chênh lệch này làm chiến lược "carry trade"—vay yên giá rẻ để đầu tư vào tài sản USD có lợi suất cao—trở nên hấp dẫn với nhà đầu tư toàn cầu. Ngoài ra, hóa đơn nhập khẩu năng lượng của Nhật phình to trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông. Nhật gần như nhập khẩu toàn bộ dầu thô và khí tự nhiên; mỗi thùng dầu mua từ nước ngoài đồng nghĩa lượng yên chảy ra khỏi nền kinh tế nhiều hơn, tạo áp lực giảm giá kéo dài lên đồng nội tệ. Lần gần nhất Washington và Tokyo phối hợp hỗ trợ yên là năm 1998, trong khủng hoảng tài chính châu Á. Cả Katayama và Bessent đều phát tín hiệu sẵn sàng can thiệp trở lại nếu diễn biến xấu hơn. Về chính sách tiền tệ, BOJ có thể tăng lãi suất để thu hẹp chênh lệch với Mỹ, qua đó làm giảm sức hấp dẫn của "carry trade". Thống đốc Kazuo Ueda vẫn thận trọng với việc thắt chặt, song tình trạng yên suy yếu kéo dài có thể khiến ngân hàng trung ương buộc phải hành động. Động cơ Mỹ tham gia không chỉ nằm ở quản lý quan hệ đồng minh song phương. Giới chức Bộ Tài chính Mỹ bày tỏ lo ngại một cú sụp đổ hỗn loạn của đồng yên có thể lan sang thị trường trái phiếu Kho bạc Mỹ và làm xấu đi điều kiện tài trợ vốn trên phạm vi toàn cầu.