Báo cáo việc làm Mỹ công bố tối nay: Tin tốt có thể hóa tin xấu

Tác giả: Xu Chao | Nguồn: Wall Street Journal Báo cáo việc làm phi nông nghiệp (NFP) tháng 8 của Mỹ sẽ được công bố tối nay. Phố Wall dự báo số việc làm sẽ tăng trở lại nhẹ sau khi tháng 7 ghi nhận mức giảm. Dù vậy, "luật chơi" trên thị trường đã đổi nhanh: dữ liệu mạnh không còn đồng nghĩa tích cực, còn báo cáo yếu cũng chưa chắc là thảm họa. Trọng tâm vẫn là quỹ đạo lãi suất tiếp theo của Cục Dự trữ Liên bang (Fed). Đồng thuận thị trường hiện kỳ vọng NFP tháng 8 tăng 55.000, đảo chiều so với mức giảm 23.000 của tháng 7. Tỷ lệ thất nghiệp được dự báo giữ nguyên ở 4,1%. Thu nhập bình quân theo giờ dự kiến tăng 0,3% so với tháng trước. Goldman Sachs thận trọng hơn, dự báo chỉ tăng 40.000 việc làm. Theo nhóm Market Intelligence của JPMorgan, Chủ tịch Fed Warsh tại hội nghị Jackson Hole đã nhấn mạnh nền kinh tế đang ở trạng thái toàn dụng lao động, trong khi áp lực lạm phát còn dai dẳng. Trong bối cảnh đó, NFP vận hành theo khuôn khổ "tin tốt là tin xấu": số liệu việc làm mạnh có thể đẩy lợi suất trái phiếu lên cao và gây sức ép lên chứng khoán Mỹ. Về tác động thị trường, JPMorgan cho rằng chỉ số CPI công bố tuần tới sẽ ảnh hưởng lớn hơn tới cuộc họp Fed ngày 16/9 so với báo cáo NFP hôm nay, xét trong môi trường chính sách hiện tại. JPMorgan ước tính biến động ngụ ý theo ngày của quyền chọn S&P 500 đáo hạn 4/9 vào khoảng 1,1%. Chuyên gia kinh tế trưởng của Bloomberg, Anna Wong, lưu ý: nếu NFP tháng 8 tiếp tục âm, "không có tiền lệ trong lịch sử Fed hiện đại về việc Fed tăng lãi suất sau hai tháng liên tiếp NFP âm". Tín hiệu dẫn dắt phân hóa: dự báo trở nên khó hơn Các chỉ báo sớm của thị trường lao động tháng 8 cho thấy độ lệch lớn. ADP cho biết việc làm khu vực tư nhân chỉ tăng 38.000, chậm nhất kể từ tháng 1 năm nay, thấp hơn mức ước tính 47.000 và là một trong những lần hụt dự báo lớn gần đây. Thống kê lao động công của Revelio cho thấy tổng việc làm phi nông nghiệp tăng 36.500 trong tháng 8, giảm đáng kể so với 79.200 của tháng 7. Trong giai đoạn khảo sát của BLS, số đơn xin trợ cấp thất nghiệp lần đầu tăng lên 207.000, so với 189.000 trong tháng 7. Trung bình các chỉ báo việc làm thay thế của Goldman Sachs ở mức 31.000, thấp hơn 65.000 của tháng 7. Báo cáo Challenger cho thấy doanh nghiệp thông báo cắt giảm 52.900 việc làm trong tháng 8, tăng mạnh so với 33.400 của tháng 7. Dù vậy, bức tranh sa thải chung vẫn tương đối kiềm chế: dữ liệu Challenger cho thấy tổng số cắt giảm lũy kế trong 8 tháng đầu năm 2026 khoảng 530.000, thấp nhất cho cùng kỳ kể từ 2022, trong khi kế hoạch tuyển dụng lên mức cao nhất kể từ 2023. Bình quân tháng của đơn xin trợ cấp thất nghiệp lần đầu là 204.000, thấp hơn 210.000 của tháng 7; tỷ lệ sa thải theo JOLTS cũng giảm 0,1 điểm phần trăm so với tháng trước xuống 1,0%. Một số ngành có dấu hiệu "dư địa hồi phục kỹ thuật": việc làm lĩnh vực giải trí và lưu trú giảm lũy kế 83.000 trong hai tháng gần nhất; giáo dục thuộc chính quyền địa phương giảm 61.000, tạo khả năng bật tăng khi trở lại bình thường. Dữ liệu vị trí tuyển dụng (tổng hợp JOLTS, Indeed và LinkUp) gần như đi ngang trong tháng 7 và chưa phát ra xu hướng rõ rệt. Tín hiệu từ khảo sát doanh nghiệp cũng không đồng nhất: chỉ số việc làm sản xuất của ISM giảm nhẹ còn 51,2, vẫn trong vùng mở rộng nhưng chậm lại; chỉ số việc làm dịch vụ ISM nhích lên 47,8, vẫn co hẹp tháng thứ hai liên tiếp. Trái lại, các tiểu chỉ số việc làm trong PMI của S&P Global cho cả sản xuất và dịch vụ đều cải thiện, trong đó dịch vụ ghi nhận tốc độ tạo việc làm nhanh nhất gần 18 tháng. Rủi ro giảm từ yếu tố chính sách: TPS hết hạn Giới phân tích đặc biệt lưu ý một yếu tố có thể kéo số liệu việc làm xuống theo cơ chế kỹ thuật: quy chế tạm bảo vệ (TPS) của khoảng 300.000 người nhập cư, chủ yếu gốc Haiti, đã hết hạn vào cuối tháng 7, kéo theo việc chấm dứt giấy phép lao động tại Mỹ. Barclays ước tính khoảng 200.000 người vẫn được tính là đang có việc trong khảo sát NFP tháng 7, và khoảng 25.000 có thể biến mất khỏi thống kê tháng 8 khi doanh nghiệp ngừng đưa họ vào bảng lương. Tác động này có thể kéo dài trong các tháng sau khi phần còn lại hoàn tất rà soát điều kiện. Một số người đã nộp đơn xin tị nạn trước hạn, một bộ phận được phê duyệt trước khi hết hiệu lực nên vẫn giữ quyền lao động; số khác có thể vẫn tạm xuất hiện trong hồ sơ bảng lương do doanh nghiệp chưa hoàn tất kiểm tra điều kiện làm việc. Theo Anna Wong, xét các yếu tố trên, xác suất NFP tháng 8 ghi nhận tháng âm thứ hai liên tiếp là khá cao. Điều chỉnh chuẩn hằng năm: trước đây thường bị ước thấp Cùng với lần công bố này, thị trường cũng theo dõi ước tính điều chỉnh chuẩn hằng năm (annual benchmark revision) của BLS trong tháng 8. Kết quả cho thấy tính đến tháng 3/2026, mức việc làm trước điều chỉnh mùa vụ thấp hơn 79.000 so với ước tính trước đó, tương đương giảm khoảng 0,1%. Mức điều chỉnh này nhỏ hơn rất nhiều so với năm ngoái: kỳ điều chỉnh cho tháng 3/2025 (kỳ gốc) lên tới 911.000. Chi tiết cho thấy việc làm khu vực tư nhân bị điều chỉnh giảm mạnh hơn, giảm 178.000, hàm ý tăng trưởng theo tháng thực tế là 24.000 thay vì 38.000 như báo cáo trước đó. Theo ngành, bán lẻ bị điều chỉnh giảm nhiều nhất (154.600), còn vận tải và kho bãi được điều chỉnh tăng mạnh nhất (+135.100). Dù có cắt giảm nhân sự liên bang, việc làm khu vực chính phủ vẫn được điều chỉnh tăng 99.000. Dữ liệu điều chỉnh cuối cùng sẽ được chính thức đưa vào báo cáo việc làm vào tháng 2/2027. Lộ trình chính sách Fed: Sau NFP, CPI mới là chìa khóa Về chính sách, nhiều nhà phân tích đồng thuận rằng nếu NFP sát kỳ vọng và thất nghiệp ổn định, điều đó phù hợp với đánh giá "thị trường lao động đang hạ nhiệt nhưng chưa xấu đi đột ngột". Khi đó, trọng tâm của Fed nhiều khả năng vẫn nghiêng về mục tiêu kiểm soát lạm phát. Kịch bản có thể đảo chiều logic chính sách là NFP giảm mạnh hoặc âm đáng kể. Anna Wong nhấn mạnh: nếu NFP tháng 8 lại âm, "không có tiền lệ" để Fed tăng lãi suất sau hai tháng tăng trưởng việc làm âm, và điều này có thể khiến kỳ vọng thị trường về việc tăng lãi suất bị "đóng băng". Trong khung phản ứng thị trường, JPMorgan cho rằng trước cuộc họp ngày 16/9 chỉ còn một báo cáo NFP và một báo cáo CPI, nên CPI có trọng số lớn hơn. Một báo cáo NFP quá mạnh có thể đẩy lợi suất lên, qua đó gây áp lực lên cổ phiếu theo chuỗi logic tự củng cố "nhiều việc làm → tiêu dùng tăng → doanh nghiệp tiếp tục tuyển dụng". Do Warsh đã cảnh báo rủi ro từ điều kiện tài chính nới lỏng tại Jackson Hole, cơ chế lan truyền này cần được theo dõi sát. JPMorgan xác định "vùng Goldilocks" là mức tăng thêm 30.000–70.000 việc làm, khi đó thị trường có xu hướng ổn định tương đối. Nếu vượt 100.000, chứng khoán Mỹ có thể chịu sức ép đáng kể. Các kịch bản JPMorgan đưa ra: trên 100.000, cổ phiếu chịu áp lực lớn, lợi suất TPCP Mỹ kỳ hạn 10 năm tăng và thị trường định giá đầy đủ hơn khả năng Fed tăng lãi suất trong tháng 9; trong vùng 70.000–100.000, cổ phiếu chịu áp lực nhẹ và lợi suất nhích lên; 30.000–70.000 là trung tính; dưới 30.000 hoặc âm, lãi suất ngắn hạn có thể giảm nhanh, nhưng nếu âm có thể khơi lại lo ngại "đình lạm" và làm kỳ vọng về đường đi chính sách của Fed phức tạp hơn. Goldman Sachs dự báo thu nhập bình quân theo giờ tăng 0,4% so với tháng trước, cao hơn đồng thuận 0,3%, cho rằng yếu tố lịch làm việc thuận lợi sẽ hỗ trợ số liệu tiền lương. Chỉ báo theo dõi tiền lương của Goldman Sachs cho thấy thu nhập bình quân theo giờ tăng với tốc độ thường niên hóa 2,8% theo quý và 3,6% theo năm, vẫn thấp hơn ngưỡng 4% mà họ ước tính phù hợp với mục tiêu lạm phát 2%.