Quan chức Bộ Tài chính Mỹ ủng hộ mở rộng công cụ repo FIMA của Fed, hàm ý cho thị trường crypto

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent vừa công khai bày tỏ ủng hộ việc Cục Dự trữ Liên bang (Fed) mở rộng một công cụ "hạ tầng" ít được chú ý nhưng có vai trò then chốt: cơ chế Repo FIMA. Theo ông, Fed cân nhắc tăng quy mô công cụ này là "hợp lý", coi đây là "tấm đệm quan trọng" trong bối cảnh hiện nay. Về bản chất, Repo FIMA là cơ chế giúp các ngân hàng trung ương nước ngoài tránh phải bán tháo Trái phiếu Kho bạc Mỹ khi cần USD gấp. Với quy mô tiền gửi của các ngân hàng trung ương nước ngoài tại Fed New York lên tới gần 3.000 tỷ USD, rủi ro hệ thống nếu xử lý sai là rất lớn. FIMA Repo Facility hoạt động ra sao? FIMA (Foreign and International Monetary Authorities) vận hành giống mô hình "cầm cố" cho các ngân hàng trung ương: các cơ quan tiền tệ nước ngoài có thể tạm thời hoán đổi lượng Trái phiếu Kho bạc Mỹ đang nắm giữ để lấy USD. Hiện mức trần là 60 tỷ USD cho mỗi tổ chức, thời hạn tối đa bảy ngày. Fed lập công cụ này vào tháng 3/2020 khi đại dịch làm thị trường tài trợ USD toàn cầu rơi vào biến động mạnh. Ban đầu chỉ mang tính tạm thời, FIMA được duy trì thường trực từ năm 2021. Khi kênh tiếp cận USD thông thường bị nghẽn, FIMA giúp hạn chế việc bán Trái phiếu Kho bạc ra thị trường với giá "bán tháo". Bessent lập luận rằng thị trường Kho bạc đã phình to đáng kể từ năm 2020, vì vậy các mức trần hiện tại có thể không còn tương xứng với quy mô căng thẳng tiềm tàng. Nếu năng lực của FIMA không đủ, ngân hàng trung ương gặp thiếu hụt USD sẽ đứng trước lựa chọn khó: либо nhận thanh khoản không đủ qua FIMA, либо bán Kho bạc ra thị trường. Kịch bản thứ hai có thể đẩy lợi suất tăng, kéo theo bất ổn dây chuyền. Bối cảnh can thiệp yên Nhật Phát biểu của Bessent xuất hiện chỉ vài ngày sau động thái can thiệp phối hợp Mỹ&Nhật trên thị trường ngoại hối nhằm ổn định đồng yên, khi đồng tiền này trượt xuống mức thấp lịch sử. Mỹ được cho là đã thực hiện hoạt động mua yên lần đầu kể từ năm 2011, với quy mô ước tính khoảng 5–10 tỷ USD. Nhật Bản là một trong những quốc gia nắm giữ Trái phiếu Kho bạc Mỹ lớn nhất. Nếu Ngân hàng Trung ương Nhật Bản cần huy động USD nhanh để phòng thủ tỷ giá mà không có FIMA (hoặc FIMA không đủ), việc bán Kho bạc sẽ là kênh dễ xảy ra. Áp lực bán đó có thể đẩy lợi suất Kho bạc tăng, siết điều kiện tài chính toàn cầu và lan sang nhiều lớp tài sản. Hàm ý với crypto và tài sản rủi ro Nếu FIMA được mở rộng, thanh khoản USD toàn cầu có thể dồi dào hơn. Khi các ngân hàng trung ương nước ngoài tiếp cận USD mà không phải bán Kho bạc, một nguồn lực đẩy lợi suất tăng sẽ giảm bớt. Lợi suất thấp hơn hoặc ổn định hơn thường tạo môi trường thuận lợi cho tài sản rủi ro. Cơ chế này cũng có mặt trái: nếu trong một cú sốc thanh khoản mà FIMA tỏ ra không đủ năng lực, làn sóng bán Kho bạc có thể khiến điều kiện tài chính thắt chặt rất nhanh. Bitcoin từng dễ tổn thương trong các giai đoạn rút thanh khoản toàn cầu đột ngột, tương tự những lần "tháo" giao dịch carry trade đồng yên trước đây. Mức trần 60 tỷ USD mỗi tổ chức hiện chưa có thông tin công khai về con số mới. Dù vậy, trong bối cảnh thị trường Kho bạc đã tăng mạnh từ năm 2020 và tiền gửi của các ngân hàng trung ương nước ngoài tại Fed New York gần 3.000 tỷ USD, bất kỳ đợt nâng quy mô đáng kể nào cũng có thể đồng nghĩa với việc mở rộng quan trọng của "lưới an toàn" USD trên phạm vi toàn cầu.