SEC đề xuất khung quản lý tiền mã hóa mới, miễn đăng ký cho huy động vốn tới 75 triệu USD

Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC) đã chuyển Nhà Trắng bản dự thảo quy định nhằm thiết lập khung quản lý toàn diện cho hoạt động huy động vốn bằng tài sản số. Đề xuất có tên "Regulation Crypto Assets", trong đó đưa ra các ngoại lệ có điều kiện đối với nghĩa vụ đăng ký chứng khoán truyền thống và mở ra cơ chế để token tiền mã hóa có thể rời khỏi trạng thái "hợp đồng đầu tư" theo thời gian. Theo dự thảo công bố ngày 18/8 dưới thời Chủ tịch SEC Paul S. Atkins, khung mới thiết kế hai nhóm miễn trừ riêng biệt đối với yêu cầu đăng ký vốn lâu nay khiến việc gọi vốn bằng crypto tại Mỹ tiềm ẩn rủi ro pháp lý. Thứ nhất là miễn trừ dành cho startup, cho phép dự án giai đoạn sớm huy động tối đa 5 triệu USD trong 4 năm mà không phải đi qua quy trình đăng ký đầy đủ. Thứ hai là miễn trừ huy động vốn lên tới 75 triệu USD trong 12 tháng, kèm điều kiện bắt buộc có báo cáo tài chính đã kiểm toán và nghĩa vụ báo cáo định kỳ. Điểm thu hút sự chú ý lớn nhất của thị trường là cơ chế "vùng an toàn" (safe harbor) mang tính điều kiện đối với phân loại "hợp đồng đầu tư". Theo cách áp dụng hiện nay, nhiều token bị xem là hợp đồng đầu tư, tức một dạng chứng khoán, do giá trị phụ thuộc vào nỗ lực quản trị liên tục của đội ngũ sáng lập hoặc bên quảng bá. Dự thảo cho phép tổ chức phát hành tách token khỏi phân loại này khi các nỗ lực quản trị cốt yếu không còn đóng vai trò quyết định. Trên thực tế, một dự án có thể phát hành token như chứng khoán, huy động vốn theo các miễn trừ mới, phát triển mạng lưới đủ mức phi tập trung, rồi sau đó token được xem lại như một tài sản crypto không phải chứng khoán. Bản đề xuất cũng kế thừa cách diễn giải chung do SEC và CFTC đưa ra vào tháng 3/2026, theo đó một số tài sản số, gồm Bitcoin và Ether, được xếp vào nhóm không phải chứng khoán. Cách tiếp cận này đánh dấu sự thay đổi đáng kể so với giai đoạn SEC thiên về thực thi và xử phạt dưới ban lãnh đạo trước. Chủ tịch Atkins cho biết mục tiêu là cân bằng giữa thúc đẩy huy động vốn trong nước và giữ nguyên các lớp bảo vệ nhà đầu tư cốt lõi trong luật chứng khoán. Dự thảo hiện bước vào giai đoạn lấy ý kiến công chúng; hạn chót gửi góp ý là ngày 20/10. Với thị trường, miễn trừ huy động vốn 75 triệu USD kèm yêu cầu kiểm toán tạo ra một lộ trình gọi vốn nội địa có tính quy chuẩn, giúp các nhà quản lý quỹ và bên trung gian định lượng rủi ro tuân thủ rõ ràng hơn. Cơ chế safe harbor cũng nhằm giải quyết câu hỏi pháp lý kéo dài: token khi nào, hoặc liệu có khi nào, thôi bị coi là chứng khoán. Bài kiểm tra Howey, khung do Tòa án Tối cao Mỹ thiết lập năm 1946 mà SEC thường dựa vào khi đánh giá crypto, vốn không có "công tắc tắt" rành mạch; dự thảo lần này tìm cách tạo ra cơ chế đó. Đối với các sàn giao dịch, safe harbor có thể giảm gánh nặng tuân thủ khi niêm yết các token đã phi tập trung thành công. Với nhà đầu tư, khung mới giúp nhận diện rõ hơn thứ họ đang mua và mức độ bảo vệ pháp lý áp dụng ở từng giai đoạn trong vòng đời của token.