Fitch chuyển triển vọng tín nhiệm Pháp sang tiêu cực, nợ công dự kiến chạm 124% GDP năm 2028

Fitch Ratings ngày 30/10 hạ triển vọng nợ quốc gia của Pháp từ ổn định xuống tiêu cực, trong khi giữ nguyên xếp hạng A+. Cơ quan này cảnh báo tăng trưởng yếu hơn, chi phí vay tăng và thâm hụt ngân sách kéo dài đang khiến tài chính công của Pháp ngày càng khó ổn định. Việc đổi triển vọng mở ra khả năng bị hạ xếp hạng thêm. Theo Reuters, Fitch dự báo nợ chính phủ Pháp tăng từ 115,7% GDP năm 2025 lên khoảng 124% vào năm 2028. Pháp đang đối mặt mức chi phí vay cao nhất trong hơn hai thập kỷ; lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm gần đây vượt 5,14%, mức từng được ghi nhận vào năm 2002. Dự báo điều chỉnh của Fitch cho thấy vấn đề ngày càng lớn của nền kinh tế lớn thứ hai châu Âu: nợ công tăng trong khi chi phí tài trợ tiếp tục đi lên. Fitch ước thanh toán lãi tăng từ 2,5% GDP năm 2025 lên 3,3% vào năm 2028. Thâm hụt ngân sách dự kiến quanh 5,5% GDP năm 2027, cao hơn nhiều ngưỡng tham chiếu 3% của Liên minh châu Âu. Chi phí vay cao tạo ra vòng xoáy khó xử. Khi trái phiếu cũ đáo hạn, Pháp phải tái cấp vốn một phần nợ theo lãi suất thị trường hiện hành, làm tăng chi phí lãi và thu hẹp nguồn lực cho dịch vụ công và đầu tư. Áp lực này nằm trong đợt bán tháo trái phiếu toàn cầu ảnh hưởng Mỹ, Anh và nhiều nền kinh tế phát triển khác. Thị trường trái phiếu đã phản ánh lo ngại về tài chính Pháp trong nhiều tuần. Ngày 22/10, lợi suất trái phiếu 10 năm của Pháp ở khoảng 5,14%, chênh lệch lợi suất với Đức nới gần 178 điểm cơ bản, cao nhất kể từ khủng hoảng nợ khu vực đồng euro năm 2011. Chênh lệch mở rộng đáng chú ý vì trái phiếu chính phủ Đức là chuẩn tham chiếu cho các khoản vay rủi ro thấp trong khu vực. Lợi suất cao hơn của Pháp cho thấy nhà đầu tư yêu cầu bù rủi ro tài khóa. Bất ổn cũng tác động tiền tệ: đồng franc Thụy Sĩ tăng giá so với euro khi nhà đầu tư tìm đến tài sản an toàn. Các ngân hàng châu Âu đối mặt hệ quả tiềm tàng khác. Lợi suất chính phủ tăng làm giảm giá trái phiếu hiện hữu, gây áp lực định giá lên danh mục của các tổ chức tài chính, cơ chế từng xuất hiện trong đợt bán tháo ngân hàng châu Âu tháng 10. Cảnh báo của Fitch gia tăng áp lực lên ngân sách 2027 của Pháp. Thách thức tài khóa trầm trọng hơn trong bối cảnh chia rẽ chính trị và khó tranh thủ ủng hộ cho cắt giảm chi tiêu và các biện pháp thuế. Kinh tế Pháp giảm 0,1% trong quý III; chính phủ đang đàm phán ngân sách 2027 nhằm giảm thâm hụt. Bộ trưởng Kinh tế Roland Lescure khẳng định cam kết đưa thâm hụt xuống 5%. Quyết định của Fitch diễn ra sau khi Moody’s giữ xếp hạng Aa3 của Pháp với triển vọng tiêu cực, cho thấy lo ngại về tính bền vững nợ không chỉ đến từ một tổ chức xếp hạng. Tình hình cũng đặt Ngân hàng Trung ương châu Âu vào thế khó khi lạm phát dai dẳng và chi phí vay chính phủ cao hơn làm phức tạp chính sách lãi suất trên các thị trường phát triển.