FinCEN rút lại đề xuất yêu cầu báo cáo về hoạt động "trộn" tiền mã hóa sau lo ngại từ công chúng

Ngày 5/10, Mạng lưới Chống tội phạm tài chính thuộc Bộ Tài chính Mỹ (FinCEN) cho biết sẽ rút lại đề xuất quy định về lưu trữ hồ sơ và báo cáo liên quan đến hoạt động "trộn" tiền mã hóa (crypto mixing) — các kỹ thuật nhằm che giấu nguồn gốc, điểm đến hoặc giá trị của giao dịch. Cùng với đó, FinCEN cũng hủy bỏ kết luận đưa ra năm 2023 rằng hoạt động trộn tiền mã hóa mang tính quốc tế là một "nhóm giao dịch đáng quan ngại hàng đầu về rửa tiền". Theo thông báo, văn bản rút lại dự kiến được đăng trên Federal Register vào ngày 6/10 và có hiệu lực ngay khi công bố. FinCEN cho biết nhiều ý kiến phản hồi lo ngại định nghĩa quá rộng có thể làm nản lòng hoạt động hợp pháp và tạo gánh nặng báo cáo lớn. Đề xuất trước đó không chỉ nhắm vào các dịch vụ trộn chuyên dụng, mà mở rộng sang nhiều hành vi, đồng thời yêu cầu các tổ chức tài chính báo cáo thông tin về giao dịch thuộc diện điều chỉnh và khách hàng liên quan, bất kể sử dụng giao thức hay dịch vụ nào. Các ví dụ được nêu gồm: gộp tiền vào một "pool", điều phối giao dịch bằng mã, chia nhỏ chuyển khoản, chuyển dòng tiền qua chuỗi ví dùng một lần. Một số tình huống khác bao gồm hoán đổi giữa các tài sản tiền mã hóa và chèn độ trễ do người dùng chủ động tạo ra. Nghĩa vụ báo cáo được đề xuất áp dụng với các tổ chức tài chính trong nước khi "biết, nghi ngờ hoặc có lý do để nghi ngờ" một giao dịch tiền mã hóa có liên quan đến hoạt động trộn diễn ra bên ngoài nước Mỹ. Giao dịch thuộc diện điều chỉnh phải xảy ra "bởi, thông qua hoặc tới" tổ chức đó và có yếu tố trộn tại hoặc liên quan đến một khu vực pháp lý ngoài Mỹ. Định nghĩa đề xuất khi đó loại trừ một số quy trình giao dịch nội bộ tại ngân hàng, công ty môi giới-đại lý (broker-dealers) và doanh nghiệp dịch vụ tiền tệ (money services businesses) nếu các đơn vị này vẫn lưu giữ được hồ sơ về nguồn và đích giao dịch, đồng thời có thể cung cấp khi pháp luật yêu cầu. Theo FinCEN, rủi ro lộ thông tin riêng tư của người dùng ví sẽ phát sinh chủ yếu từ các báo cáo của tổ chức tài chính, với các dữ liệu như địa chỉ ví, mã băm giao dịch (transaction hashes), địa chỉ IP và thông tin nhận dạng khách hàng mà tổ chức đang nắm giữ. Các tổ chức cũng sẽ phải lập hồ sơ chứng minh tuân thủ. FinCEN nhấn mạnh hướng dẫn hiện hành vẫn yêu cầu các đơn vị chuyển tiền bằng tiền mã hóa thuộc phạm vi điều chỉnh phải đăng ký, triển khai chương trình chống rửa tiền dựa trên rủi ro, thực hiện các kiểm tra khách hàng phù hợp, lưu trữ hồ sơ và báo cáo hoạt động đáng ngờ. Các khoản chuyển đủ điều kiện cũng vẫn chịu sự điều chỉnh của Funds Travel Rule. Cơ quan này tiếp tục phân biệt giữa dịch vụ ẩn danh "nhận và chuyển lại" giá trị với bên chỉ cung cấp phần mềm/công cụ ẩn danh. Chỉ cung cấp công cụ không tự động khiến một người trở thành đơn vị chuyển tiền, dù việc vận hành hoạt động truyền chuyển có thể dẫn tới nghĩa vụ đó. Người dùng ví không lưu ký (unhosted wallet) tự thanh toán hàng hóa hoặc dịch vụ cho chính mình cũng không bị coi là đơn vị chuyển tiền chỉ vì hành vi này. Thông báo rút lại lần này cũng đề cập tới đề xuất riêng về ví không lưu ký được công bố vào tháng 12/2020. Trong chương trình nghị sự quản lý mùa Xuân 2024, đề xuất đó đã được liệt kê là rút lại từ ngày 12/4/2024; thông báo mới khẳng định FinCEN sẽ không tiếp tục hành động nào thêm đối với đề xuất này. FinCEN cho biết sẽ tiếp tục theo dõi hoạt động trộn tiền mã hóa liên quan đến rửa tiền, tài trợ khủng bố và các hành vi phi pháp khác, và có thể triển khai thêm các bước đi trong tương lai. Các nghĩa vụ hiện có của tổ chức tài chính vẫn cần được xem xét khi đánh giá các giao dịch có yếu tố riêng tư.