Fed chấm dứt giám sát riêng với tiền mã hóa, tái cấu trúc cơ chế thanh tra ngân hàng

Bộ phận giám sát ngân hàng của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đang được tái cơ cấu toàn diện. Phó Chủ tịch phụ trách giám sát Michelle W. Bowman triển khai việc sắp xếp lại Vụ Giám sát và Quy định (S&R) với trọng tâm duy nhất: tập trung vào các rủi ro tài chính thực chất có thể dẫn tới đổ vỡ ngân hàng, thay vì sa đà vào việc kiểm tra thủ tục mang tính hình thức. Động thái này đặc biệt đáng chú ý với ngành tiền mã hóa. Fed sẽ chấm dứt chương trình giám sát chuyên biệt dành cho ngân hàng có hoạt động liên quan tài sản số và đồng thời loại "rủi ro danh tiếng" khỏi khung đánh giá. Theo đó, các ngân hàng muốn tiếp cận tài sản số sẽ không còn phải chịu một lớp giám sát tách biệt và mang tính hoài nghi chỉ vì tham gia lĩnh vực này. Kế hoạch cải tổ được Bowman, người tuyên thệ nhậm chức ngày 9/6/2025, phác thảo trong một bản ghi nhớ nội bộ đề ngày 29/10/2025. Lập luận trung tâm khá rõ: hoạt động giám sát đã lệch hướng sang soi chi tiết tuân thủ, trong khi bỏ lỡ những rủi ro trọng yếu thường là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến các vụ sụp đổ ngân hàng. Về tổ chức, nhân sự của S&R dự kiến giảm khoảng 30%, xuống còn xấp xỉ 350 người vào cuối năm 2026. Việc cắt giảm được thực hiện thông qua hao hụt tự nhiên và nghỉ việc tự nguyện, không phải sa thải. Cấu trúc quản lý cũng được tinh gọn nhằm giảm tầng nấc. Bowman cũng ban hành "Tuyên bố về các nguyên tắc vận hành giám sát" (Statement of Supervisory Operating Principles) để thể chế hóa định hướng giám sát dựa trên rủi ro. Bản cập nhật gần nhất của tài liệu này được phát hành vào tháng 5/2026. Với tiền mã hóa, thay đổi mang tính bước ngoặt. Trước đây, việc ngân hàng tham gia lĩnh vực crypto gần như bị coi là một tín hiệu cảnh báo. Những tổ chức muốn lưu ký tài sản số, cung cấp dịch vụ cho doanh nghiệp crypto hoặc thử nghiệm thanh toán bù trừ dựa trên blockchain thường bị áp thêm một lớp soi xét mà các ngân hàng tập trung cho vay truyền thống không phải đối mặt. Bowman quyết định chấm dứt hoàn toàn chương trình giám sát chuyên biệt này. Cùng với đề xuất tháng 2/2026 về việc loại bỏ yếu tố "rủi ro danh tiếng" trong giám sát, thông điệp gửi tới ngân hàng trở nên trực diện: cơ quan quản lý sẽ không đánh giá bất lợi chỉ vì "hình ảnh" hay cảm quan xung quanh các mối quan hệ kinh doanh. "Rủi ro danh tiếng" vốn bị ví như một phép "kiểm tra cảm giác", khi thanh tra có thể nêu vấn đề với hoạt động của ngân hàng không phải vì nguy cơ tài chính, mà vì chúng có thể trông "khó coi". Các công ty tiền mã hóa, doanh nghiệp cần sa và những lĩnh vực nhạy cảm về chính trị thường chịu tác động mạnh nhất. Bowman nhiều lần lập luận rằng thực hành giám sát quá phức tạp đang tạo rào cản, đẩy đổi mới ra khỏi hệ thống ngân hàng được quản lý. Đối với nhà đầu tư, nút thắt lớn nhất ngăn dòng vốn tổ chức đi vào tài sản số không nằm ở công nghệ hay nhu cầu, mà ở tầng ngân hàng. Quỹ phòng hộ, công ty quản lý tài sản và bộ phận kho bạc doanh nghiệp đều cần ngân hàng sẵn sàng hỗ trợ giao dịch crypto, dịch vụ lưu ký và thanh toán bù trừ. Khi nhà quản lý ngầm làm nản lòng ngân hàng cung cấp các dịch vụ này, kênh dẫn vốn của khối tổ chức sẽ bị bóp nghẹt. Các cải cách của Bowman nhắm thẳng vào điểm nghẽn đó. Việc loại bỏ đánh giá rủi ro danh tiếng và chấm dứt giám sát crypto riêng giúp giảm "chi phí tuân thủ" về mặt quy định đối với ngân hàng muốn phục vụ khách hàng tài sản số. Dù vậy, vẫn có rủi ro cần theo dõi. Bộ máy giám sát tinh gọn đồng nghĩa số lượng "con mắt" giảm đi. Cuộc khủng hoảng ngân hàng năm 2023, dẫn tới sự sụp đổ của Silicon Valley Bank và Signature Bank, một phần xuất phát từ việc cơ quan giám sát không nâng cấp kịp thời các cảnh báo về mức độ tập trung rủi ro. Việc cắt giảm 30% nhân sự trong khi đồng thời mở rộng phạm vi hoạt động mà ngân hàng có thể theo đuổi là một canh bạc: đặt cược rằng cách tiếp cận tập trung sẽ phát hiện được những vấn đề mà một đội ngũ đông hơn nhưng dàn trải đã bỏ sót.