Đề xuất EIP-8361 của Ethereum muốn "đốt" phần thưởng validator để hạ nhiệt động lực staking

Ngày 4/8, nhóm 6 tác giả gồm Justin Drake (Ethereum Foundation) công bố bản thảo đề xuất mới nhằm "đốt" một phần ngày càng lớn phần thưởng của validator khi lượng ETH stake tăng lên. Cơ chế này hướng tới việc đưa mức phát hành ròng của lớp đồng thuận (consensus layer) về 0 khi tỷ lệ staking đạt 50%. Bản thảo được gắn số EIP8361 trong pull request, có tên "Tapered Issuance Burn", với các tác giả gồm Jérôme de Tychey, Ladislaus von Daniels và Drake. Theo nhóm tác giả, đường cong phát hành hiện tại của Ethereum vẫn còn một đặc tính mà các kế hoạch giảm trước đây chưa xử lý: không có mức tỷ lệ staking nào khiến động lực stake thêm tự tắt. Lợi suất giảm theo căn bậc hai nghịch đảo của tỷ lệ staking nhưng vẫn giữ "sàn" quanh 1,5% bất kể stake tăng đến đâu. Vì vậy, việc tăng trưởng stake dừng ở đâu phụ thuộc hoàn toàn vào việc mức bù rủi ro của người stake cận biên có còn cao hơn mức sàn này hay không. Cơ chế "đốt" được đề xuất sẽ loại bỏ sàn lợi suất và để thị trường tự xác lập điểm cân bằng. Hiện khoảng 33% tổng lượng ETH đang được stake, tương đương gần 40 triệu ETH. Bản thảo ước tính lớp đồng thuận đang trả khoảng 1.054.000 ETH mỗi năm, tương đương 2,62%. Phần thưởng từ lớp thực thi (execution layer) đóng góp tối đa khoảng 0,20%, dựa trên thống kê của nhóm tác giả: khoảng 72.600 ETH tiền thanh toán qua MEVBoost relay trên 2,42 triệu block trong giai đoạn một năm tính đến 31/7, cộng thêm 190.000 block tự xây dựng (locally built) được định giá theo cùng mức trung bình. Theo đó, phát hành (issuance) chiếm ít nhất 93% tổng lợi suất staking. Cách "đốt" tăng theo lượng stake Mỗi epoch, mỗi validator sẽ bị trừ một khoản cho từng nhiệm vụ được phân công (attestation, đề xuất block, tham gia sync committee). Khoản trừ được tính như một phần của mức thưởng "lý tưởng" cho nhiệm vụ đó, và lượng ETH bị trừ sẽ bị tiêu hủy. Tỷ lệ "đốt" được xác định bằng tổng active balance chia cho một hằng số mới SATURATION_BALANCE, rồi lũy thừa 3/2 và giới hạn tối đa 100%. SATURATION_BALANCE được đặt ở 60.250.000 ETH, xấp xỉ một nửa nguồn cung hiện tại 120,7 triệu. Ở mức này, phần "đốt" sẽ triệt tiêu đúng phần phát hành của một validator hoạt động chuẩn; cao hơn ngưỡng này, phát hành của lớp đồng thuận về 0. Con số 50% được mô tả như một trần đối với động lực, không phải mục tiêu của mạng. Bản thảo nhấn mạnh "tỷ lệ bão hòa không phải mục tiêu" và dự kiến thị trường sẽ tự ổn định dưới ngưỡng đó, tại mức mà lợi suất ròng phù hợp với mức bù rủi ro mà người stake yêu cầu cho rủi ro thanh khoản, slashing, vận hành và pháp lý. Điểm đáng chú ý: khoản trừ vẫn bị áp dù nhiệm vụ có được thực hiện hay không. Mục tiêu là giữ nguyên động lực theo từng nhiệm vụ (per-duty): chênh lệch số dư giữa việc làm và bỏ nhiệm vụ không đổi. Hệ quả là quá trình hồi phục sau sự cố/outage sẽ lâu hơn, theo ước tính khoảng gấp 3,8 lần ở tỷ lệ staking hiện tại, nếu đo bằng số ngày thu nhập ròng thay vì bằng lượng ETH. Cơ chế "đệm" 18 tháng Nếu áp dụng toàn phần ngay tại hard fork, cơ chế "đốt" sẽ kéo lợi suất ròng của lớp đồng thuận ở tỷ lệ hiện tại từ khoảng 2,6% xuống 1,2% — mức mà nhóm tác giả cho rằng "đủ để gây ra làn sóng rút stake đáng kể ngay khi kích hoạt". Vì vậy, đề xuất đưa ra lộ trình áp dụng dần trong 18 tháng. Thông số kỹ thuật bổ sung một hằng số mới TRANSITION_BASE_REWARD_FACTOR đặt ở 128, và hệ thống tính thưởng sẽ dùng một hệ số hiệu dụng thay đổi theo thời gian, giảm tuyến tính về BASE_REWARD_FACTOR hiện tại là 64 trong 123.300 epoch. Việc nhân đôi hệ số giúp đường cong lợi suất ròng mới cắt đường cong hiện tại ở tỷ lệ staking 31%, gần với mức mạng đang ở, để người stake khởi đầu với lợi suất xấp xỉ hôm nay. Dù vậy, hình dạng của cơ chế "taper" có hiệu lực ngay từ epoch đầu tiên sau khi kích hoạt: từ ngày đầu, issuance sẽ không còn thưởng cho tăng trưởng vượt 50%. Các nhà vận hành lớn chịu tác động sớm Theo đường cong hiện tại, thu nhập của một nhà vận hành tăng theo mỗi validator bổ sung, ở mọi quy mô và mọi tỷ lệ staking, vì vừa tăng phần chia trong tổng stake vừa hưởng lợi từ tổng phát hành tăng. Với cơ chế "đốt" thu hẹp (tapered burn), tổng issuance bị chặn quanh tỷ lệ staking khoảng 20% và giảm dần khi vượt ngưỡng đó. Khi nhà vận hành tiếp tục mở rộng, họ có thể nắm phần lớn hơn của một "chiếc bánh" đang nhỏ lại. Mỗi nhà vận hành sẽ tới điểm mà hiệu ứng thứ hai lấn át, và nhà vận hành càng lớn thì điểm này đến càng sớm. Bản thảo nêu ví dụ: một nhà vận hành nắm một nửa tổng stake sẽ ngừng được trả tiền cho tăng trưởng khi khoảng 31% nguồn cung đã được stake. Nhóm tác giả lưu ý MEV không bị ảnh hưởng bởi cơ chế "đốt" và vẫn khuyến khích mở rộng ở mọi tỷ lệ, điều này có thể đẩy ngưỡng nói trên lên cao hơn. Đề xuất đặt mục tiêu theo hai hướng: (1) giảm nguy cơ Ethereum bị "capture" khi ngày càng nhiều nguồn cung nằm trong tay các đơn vị lưu ký, sàn giao dịch và nhà cung cấp ETF thay vì chủ sở hữu; (2) bảo vệ vai trò tiền tệ của ETH trước các sản phẩm staking phái sinh có thể thay thế ETH làm tài sản thế chấp. Theo DefiLlama, các giao thức liquid staking đang nắm 34,9 tỷ USD, riêng Lido là 17,6 tỷ USD. ETH giao dịch ở mức 1.862 USD ngày 4/8, giảm 1,4% trong tuần. Tranh cãi về thời hạn góp ý "2 ngày" Thời điểm công bố nhanh chóng vấp phản đối. Greg Koumoutsos, đồng tác giả của các bản thảo EIP 8148 và 8205, đăng trên chủ đề Ethereum Magicians do tác giả chính pintail mở rằng đề xuất xuất hiện chỉ 48 giờ trước hạn chót nộp pull request đề xuất EIP cho Hegotá. Ông cho rằng "rõ ràng không có đủ thời gian để cộng đồng rà soát một thay đổi chính sách tiền tệ ở quy mô như vậy". Koumoutsos cũng nói strawmap trước đó từng tạo kỳ vọng rằng cập nhật issuance sẽ được cân nhắc cho I* (một hard fork placeholder ở giai đoạn muộn hơn), đồng thời nhấn mạnh đã có "những lập luận hợp lý" trong các thảo luận trước đây về hệ quả của việc cập nhật issuance nhưng dường như chưa được đề xuất này tính đến. Theo chương trình cuộc gọi All Core Devs — Consensus #184, ngày 6/8 là hạn chót cho các pull request đề xuất EIP đưa vào Hegotá. Hegotá là bản nâng cấp sau Glamsterdam; theo meta EIP của Hegotá, FOCIL là tính năng lớp đồng thuận duy nhất đang được lên lịch đưa vào. Tính đến thời điểm xuất bản, chưa có pull request đề xuất đưa EIP8361 vào Hegotá. EIP8361 hiện ở trạng thái Draft, thuộc Standards Track và danh mục Core, nên thay đổi sẽ cần hard fork. Đề xuất không yêu cầu thay đổi lớp thực thi hay hợp đồng. Nhóm tác giả cho biết đã hoàn tất một bản triển khai trên client đồng thuận Prysm, nhưng chưa có test vectors. Trong bài đăng diễn đàn, pintail ghi nhận đồng tác giả pa7x1 đóng góp nguyên lý cốt lõi và Anders Elowsson xây dựng cấu trúc "đốt theo nhiệm vụ". The Defiant cho biết họ đã theo dõi tranh luận về phát hành của Ethereum từ khi chủ đề này bắt đầu.