CEO Broadcom chốt khoản tài trợ hạ tầng AI kỷ lục 63 tỷ USD
Tác giả gốc: Dong Jing. Nguồn: Wall Street Journal.
Một thương vụ tài trợ hạ tầng AI lập kỷ lục suýt đổ vỡ vào phút chót. Theo Wall Street Journal ngày 27/10, CEO Broadcom Hock Tan đích thân dẫn dắt đàm phán khẩn cấp với lãnh đạo các ngân hàng trong cuối tuần, chốt thương vụ tài trợ 63 tỷ USD cho chip AI - khoản vay nợ lớn nhất từ trước đến nay cho hạ tầng AI trên phạm vi toàn cầu. Thương vụ mang mật danh “Project North Star”, nhằm hỗ trợ startup AI Anthropic thuê các chip chuyên dụng do Broadcom và Google đồng phát triển; việc công bố gắn với hồ sơ IPO của Anthropic. Bank of America, Citigroup và Morgan Stanley cùng dẫn dắt, Blackstone cam kết 9 tỷ USD để neo một phần tài trợ riêng.
Thương vụ không dễ hoàn tất. Theo nguồn tin nội bộ, nhiều tuần qua, một số ngân hàng tham gia viện lý do lãi suất tăng và rủi ro thị trường AI gia tăng, cho rằng mức đền bù không đủ bù đắp rủi ro và tính rút lui. Ông Hock Tan lập tức mở đàm phán “nước rút” vào cuối tuần, đồng ý nâng lãi suất cho vay và cam kết bảo vệ tổn thất mạnh hơn cho các ngân hàng, qua đó ổn định tình hình. Theo Bloomberg, các ngân hàng dự kiến phát hành khoảng 21 tỷ USD trái phiếu sớm nhất vào quý I/2027 để phòng ngừa khoản vay khoảng 42 tỷ USD. Kế hoạch phát hành đang được Wall Street và Thung lũng Silicon theo dõi sát như chỉ báo về mức sẵn lòng của nhà đầu tư đối với các dự án AI.
Khoản tài trợ AI lớn nhất lịch sử: ngân hàng và tín dụng tư nhân lần đầu bắt tay
Ngoài quy mô, thương vụ “Polaris” còn lập thêm một kỷ lục: ngân hàng và các tổ chức tín dụng tư nhân - hai nguồn vốn thường cạnh tranh - lần đầu phối hợp tài trợ một dự án hạ tầng AI quy mô như vậy. Theo Wall Street Journal, toàn bộ khoản 63 tỷ USD gồm hai phần: khoảng 42 tỷ USD khoản vay có bảo đảm cấp cao, do một nhóm ngân hàng bảo lãnh phát hành và Broadcom bảo lãnh; 18 tỷ USD nợ thứ cấp rủi ro cao không được Broadcom bảo lãnh, một nửa do Blackstone tài trợ. Ngân hàng dự kiến phân phối khoảng một nửa danh mục cho vay, tương đương 22 tỷ USD, ra thị trường trái phiếu xếp hạng đầu tư. Theo Bloomberg, quy mô trái phiếu cuối cùng dự kiến khoảng 21 tỷ USD, kỳ hạn khoảng 5 năm, gốc được trả theo nhiều đợt trong vòng đời trái phiếu; quy mô và thời điểm chính xác phụ thuộc điều kiện thị trường.
Đây là thương vụ chip lớn thứ hai Broadcom hoàn tất trong năm nay. Trước đó, Broadcom cùng Apollo Global Management và Blackstone khép một thương vụ trị giá 35 tỷ USD.
Broadcom đảm nhận nhiều vai trò: nhà cung cấp, bên bảo lãnh, bên đàm phán
Trong thương vụ “Polaris”, Broadcom đóng vai trò đa diện hiếm thấy. Với tư cách nhà cung cấp chip, Broadcom phối hợp với Google phát triển đơn vị xử lý tensor (TPU) mà Anthropic cần. Với tư cách trung gian tài trợ, Broadcom cung cấp “tài trợ từ nhà cung cấp”: cấu trúc giao dịch gồm một pháp nhân mục đích đặc biệt (SPV) vay 63 tỷ USD để mua chip, rồi cho Anthropic thuê; doanh thu cho thuê của Anthropic dùng để trả nợ.
Vai trò then chốt của Broadcom nằm ở hậu thuẫn bảng cân đối. Theo Bloomberg, Broadcom công bố trong hồ sơ quản lý tuần này rằng nghĩa vụ bảo lãnh tiềm tàng của công ty được giới hạn ở phần chênh lệch giữa “72,5% dư nợ thuê còn lại” và “giá trị thanh lý tài sản rack AI” nếu Anthropic vỡ nợ. Broadcom đánh giá xác suất kích hoạt bảo lãnh là thấp. Cơ chế “hỗ trợ giá trị tàn dư” này giúp các ngân hàng có thể bảo lãnh phát hành khoảng 42 tỷ USD khoản vay có bảo đảm cấp cao. Việc ông Hock Tan trực tiếp tham gia đàm phán càng cho thấy ý nghĩa chiến lược của thương vụ với Broadcom. Theo Wall Street Journal, ông đích thân trao đổi với lãnh đạo ngân hàng cuối tuần, cuối cùng giành được cam kết đổi lấy lãi suất cao hơn.
Giới phê bình gọi mô hình tài trợ kiểu “Polaris” là “tài trợ vòng tròn”. Trong bản cáo bạch IPO, Anthropic cho biết dự kiến trả hơn 125,2 tỷ USD để thuê chip Broadcom, trong khi Broadcom và Google lần lượt cam kết hỗ trợ tài chính 42 tỷ USD và 20 tỷ USD cho Anthropic. Điều này đồng nghĩa Broadcom vừa là bên bán chip, vừa cấp vốn, vừa bảo lãnh - tạo dòng tiền khép kín giữa các bên. “Polaris” là phần tiếp theo của thương vụ tài trợ chip Anthropic-Broadcom từng mang mật danh “Big Sky”. Theo Wall Street Journal, “Big Sky” do Apollo tài trợ, nhưng Apollo chưa hoàn tất phân phối cho nhà đầu tư đối với một số khoản nợ. Người phát ngôn Apollo khẳng định công ty đã “hoàn tất phân phối toàn bộ nợ Big Sky”.
Thị trường nợ AI chật vật, gây áp lực lên ngân hàng
Tính chất mong manh của đàm phán “Polaris” phản ánh áp lực sâu hơn: nguồn cung nợ liên quan AI đã khiến thị trường có dấu hiệu khó tiêu hóa. Theo Wall Street Journal, hàng trăm tỷ USD trái phiếu và khoản vay liên quan AI đổ vào thị trường năm nay; nhiều ngân hàng vẫn chật vật hấp thụ các khoản đã cam kết trước đó và hạn chế khả năng cho vay mới. Một số buộc phải bán khoản vay với chiết khấu để giải phóng vốn, số khác chọn giữ lại, càng thu hẹp dư địa tham gia giao dịch mới. Theo Bloomberg, vốn toàn cầu liên quan AI đã vượt 455 tỷ USD trong năm nay, nhưng các công ty quản lý tài sản ngày càng ít sẵn lòng tăng dư nợ với nợ AI.
Trường hợp Morgan Stanley đặc biệt tiêu biểu. Theo Wall Street Journal dẫn lời các nhà quản lý quỹ nợ, Morgan Stanley đang chật vật phát hành khoảng 300 triệu USD trái phiếu bảo đảm bằng tài sản cho dự án trung tâm dữ liệu tại Kansas City mang tên “Project Blitz”, do startup điện toán AI Lambda vận hành. Dù lợi suất trái phiếu đã tăng gần gấp đôi, người mua vẫn ít quan tâm.
Xu hướng lãi suất là một “thanh gươm Damocles” khác treo trên thương vụ. Theo Wall Street Journal, các ngân hàng dự kiến chờ đến đợt giao chip năm sau mới bán trái phiếu cho nhà quản lý quỹ. Nếu lãi suất tăng mạnh khi đó, ngân hàng có thể lỗ do bán chiết khấu - bởi họ đã cam kết trần lãi suất cho vay. Một số ngân hàng có thể chọn giữ khoản vay thay vì bán lỗ.
Wall Street đang theo dõi sát đợt “phát hành nợ khổng lồ” vào quý I năm sau. Việc “Polaris” đi đến cùng phản ánh những bước đột phá liên tiếp trong tài trợ hạ tầng AI, đồng thời là tín hiệu thị trường này đang tiến gần giới hạn. Với Wall Street, đợt phát hành khoảng 21 tỷ USD trái phiếu xếp hạng cao vào quý I năm sau sẽ là phép thử căng thẳng thực sự - cho thấy nhà đầu tư còn bao nhiêu khẩu vị giữa cơn bùng nổ tài trợ AI và áp lực hấp thụ của thị trường. Với Broadcom, thương vụ củng cố vị thế trung tâm khó thay thế trong chuỗi cung ứng AI, nhưng cũng đồng nghĩa bảng cân đối của công ty ngày càng gắn với vận mệnh Anthropic. Như Wall Street Journal nhận định, vai trò nhà cung cấp, bên bảo lãnh và bên đàm phán của Broadcom trong thương vụ “phản ánh tính liên kết của những canh bạc AI khổng lồ đang định hình lại bức tranh kinh tế, cùng mức cược lớn mà tất cả các bên phải gánh chịu”.
