Một năm sau cú sập: Sổ lệnh Bitcoin và Ethereum hồi phục độ sâu, altcoin tiếp tục mất thanh khoản
Tác giả: Oliver Knight — Biên dịch: Deep潮 TechFlow
Tóm tắt: Sau khi so sánh độ sâu sổ lệnh trên các sàn tập trung tại bốn thời điểm, CoinDesk Research nhận thấy độ sâu tính bằng USD của Bitcoin và Ethereum hiện cao hơn cả ngày xảy ra cú sập lẫn đầu năm 2025 và đầu năm 2026, cho thấy các nhà tạo lập thị trường đang thực sự tích lũy vị thế. Độ sâu USD của altcoin thì suy yếu liên tục từ đầu năm 2025, khối lượng giao dịch spot theo tuần vẫn thấp hơn khoảng hai phần ba so với tuần xảy ra cú sập. Với những ai vẫn mặc định “mùa altcoin” là con đường mặc định của dòng luân chuyển thanh khoản, đây là bước ngoặt mang tính cấu trúc sau tròn một năm.
Sổ lệnh của Bitcoin và Ethereum nay sâu hơn so với trước cú sập, trong khi thanh khoản altcoin tiếp tục rút đi và khối lượng spot còn cách rất xa đỉnh tháng 10/2025.
Sổ lệnh Bitcoin và Ethereum hiện sâu hơn so với ngày xảy ra cú sập cũng như đầu năm 2025 và đầu năm 2026. Mức tăng tính theo USD phản ánh việc nhà tạo lập thị trường triển khai nhiều vốn hơn, chứ không chỉ đơn thuần do giá coin xuống thấp.
Altcoin đi theo hướng ngược lại: độ sâu USD giảm đều từ đầu năm 2025, xu hướng bị che khuất bởi giá token lao dốc. Khối lượng giao dịch spot theo tuần giảm gần hai phần ba so với tuần xảy ra cú sập, dù đã tăng gần gấp đôi từ đáy tháng 8.
Tròn một năm sau sự kiện thanh lý cưỡng bức lớn nhất lịch sử crypto, các “đường ống” của thị trường cho thấy những câu chuyện trái chiều. Thanh khoản sổ lệnh của Bitcoin và Ethereum hiện cao hơn ngày xảy ra cú sập và đầu năm nay; các token vốn hóa nhỏ hơn cùng thị trường spot thì không theo kịp.
Chỉ vài ngày sau khi lập đỉnh lịch sử trên 126.000 USD, Bitcoin rơi về quanh 122.600 USD trong phiên sớm ngày 10/10/2025. Vài giờ sau, giá xuống dưới 105.000 USD, phần lớn đà giảm diễn ra trong khung giờ thanh khoản mỏng tối thứ Sáu tại Mỹ, khi Tổng thống Donald Trump công bố mức thuế 100% lên hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc. Hơn 19 tỷ USD vị thế đòn bẩy bị thanh lý trong một ngày.
Để đo mức hồi phục sau đó, CoinDesk Research so sánh độ sâu thị trường của các sàn tập trung lớn tại bốn thời điểm: 1/1/2025; 10/10/2025; 1/1/2026 và tuần này. Độ sâu là giá trị lệnh mua và lệnh bán quanh mức giá hiện tại. Sổ lệnh càng sâu thì càng hấp thụ được khối lượng giao dịch lớn mà giá không dịch chuyển đáng kể.
Sổ lệnh Bitcoin hiện sâu hơn mọi thời điểm nêu trên. Ngày 7/10, trong biên độ giá 1% có khoảng 11,7 triệu USD lệnh, tăng khoảng 75% so với ngày xảy ra cú sập một năm trước, đồng thời cao hơn mức khoảng 9 triệu USD hồi đầu năm nay và khoảng 6,9 triệu USD đầu năm 2025.
Đây không phải hiệu ứng giá. Bitcoin hiện giao dịch quanh mức bằng hai phần ba giá trước cú sập, nên sổ lệnh sâu hơn tính theo USD phản ánh việc nhà tạo lập thị trường cam kết nhiều vốn hơn, chứ không phải vì coin trở nên rẻ hơn.
Mức cải thiện tập trung gần vùng giá — khu vực nhà tạo lập thị trường hoạt động tích cực nhất. Xa hơn, ở khoảng cách 5% so với giá, độ sâu đạt khoảng 24 triệu USD, gần trở lại mức của tháng 1/2025.
Đà hồi phục của Ethereum mạnh hơn ở một số khía cạnh. Độ sâu trong biên độ 0,5% đã tăng hơn gấp đôi kể từ ngày xảy ra cú sập, lên khoảng 4,2 triệu USD. Ở mức 1%, độ sâu tăng khoảng ba phần tư lên xấp xỉ 5,3 triệu USD, vượt cả hai mốc của tháng 1.
“Độ sâu gia tăng của các đồng tiền lớn là dòng vốn thực, không phải hiệu ứng giá”, chuyên gia nghiên cứu Saksham Diwan của CoinDesk nhận định.
Sổ lệnh được tái thiết lập đã trải qua lần kiểm tra đầu tiên hồi đầu tuần này. Khi thị trường bán tháo, độ sâu 1% của Bitcoin giảm khoảng 12% trong giai đoạn 7–8/10. Các dải chênh lệch hẹp nhất của Ethereum nới nhẹ, trong khi lệnh ở xa vùng giá lại tăng.
Altcoin đang bị bỏ lại phía sau. Với nhóm tài sản này, bức tranh hoàn toàn ngược lại. Trong rổ altcoin của CoinDesk Research, độ sâu USD đạt cao nhất vào ngày 1/1/2025 và thấp hơn ở mọi mốc đo sau đó. Độ sâu ở khoảng cách 5% so với giá giảm khoảng một phần ba kể từ đầu năm 2025, xuống còn khoảng 2 triệu USD. Ở mức gần hơn là 1%, mức giảm khoảng một phần sáu.
Tính theo khối lượng token, độ sâu altcoin trông khỏe khoắn hơn: đạt đỉnh vào ngày 1/1 năm nay và chỉ giảm nhẹ sau đó. Giới phân tích lưu ý rằng “sự hồi phục” theo đơn vị token chủ yếu đến từ đà giảm của giá, qua đó che khuất việc vốn cam kết đang bị bào mòn.
Giao dịch spot tiếp tục đi xuống
Giao dịch spot vẫn chưa hồi phục. Theo CoinDesk Research, khối lượng giao dịch spot trung bình tuần trên các sàn tập trung trong bốn tuần kết thúc ngày 27/9 đạt khoảng 279 tỷ USD, thấp hơn gần hai phần ba so với mức 801 tỷ USD ghi nhận trong tuần xảy ra cú sập. Hoạt động chạm đáy vào tháng 8, khi khối lượng tuần giảm còn khoảng 135 tỷ USD, và đã tăng gấp đôi kể từ đó, song vẫn thấp hơn nhiều so với trước và sau cú sập.
Điều này có nghĩa gì?
Ngày 10/10/2025, thanh khoản crypto bốc hơi chỉ trong vài giờ. Dòng vốn sẽ chảy về đâu là câu hỏi còn bỏ ngỏ. “Một năm trước, chúng tôi viết rằng thanh khoản mỏng và phân mảnh, khó đoán dòng vốn sẽ luân chuyển về đâu khi bụi lắng xuống. Nay đã có câu trả lời: Bitcoin và Ethereum”, Joshua de Vos, Trưởng bộ phận Nghiên cứu của CoinDesk, cho biết. “Các nhà tạo lập thị trường đã trở lại với những đồng tiền lớn, thanh khoản hiện vượt mức trước cú sập, trong khi thanh khoản altcoin nói chung tiếp tục suy giảm. Ngoài một vài altcoin cá biệt, tôi cho rằng sự phân hóa này sẽ kéo dài sang năm sau, khi các đồng tiền lớn tiếp tục chi phối sự quan tâm của nhà đầu tư tổ chức và khối lượng giao dịch.”
