Ngân hàng Trung ương Nhật Bản nâng lãi suất lên 1% khi lạm phát vượt mục tiêu 2%
Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) vừa có bước đi hiếm thấy trong hơn ba thập kỷ. Ngày 16/6/2026, BOJ tăng lãi suất chính sách thêm 25 điểm cơ bản lên 1%, đưa chi phí vay lên mức cao nhất kể từ tháng 9/1995.
Thống đốc Kazuo Ueda phát tín hiệu lập trường cứng rắn hơn, cảnh báo rủi ro lạm phát có thể đẩy giá cả vượt xa mục tiêu ổn định 2% của BOJ, qua đó mở đường cho khả năng tăng lãi suất tiếp.
Ueda trước đó, ngày 3/6/2026, đã kêu gọi thảo luận về các đợt tăng lãi suất bổ sung do áp lực lạm phát dai dẳng. Phó thống đốc Ryozo Himino cũng nêu lo ngại tương tự, nhấn mạnh chi phí năng lượng tăng và bất ổn địa chính trị tại Trung Đông là các yếu tố thúc đẩy chính.
Diễn biến dữ liệu cho thấy các cảnh báo này có cơ sở. Một thước đo lạm phát mới của BOJ cho thấy lạm phát lõi đạt 2,8% trong tháng 4/2026, cao hơn đáng kể so với mục tiêu 2% được thiết lập từ tháng 1/2013.
Vì sao nhà giao dịch crypto cần chú ý chính sách tiền tệ Nhật Bản
Tác động lan tỏa đến thị trường rủi ro đến từ cơ chế "carry trade". Nhiều năm qua, nhà đầu tư vay đồng yen với chi phí rất thấp (do lãi suất Nhật Bản gần 0) rồi rót vốn sang các tài sản có lợi suất cao hơn ở nước ngoài như cổ phiếu, trái phiếu hay tiền số. Khi lãi suất yen gần như miễn phí, điều này chẳng khác nào một khoản vay lãi suất 0 để chấp nhận rủi ro.
Khi BOJ đẩy lãi suất đi lên, bài toán lợi nhuận của carry trade thay đổi: vay yen trở nên đắt hơn; đồng yen có xu hướng mạnh lên khi lãi suất cao thu hút dòng vốn quay về Nhật Bản; các tài sản mua bằng vốn vay yen chịu áp lực bán khi nhà đầu tư đóng vị thế.
Thị trường từng chứng kiến kịch bản tương tự. Tháng 8/2024, một động thái lãi suất bất ngờ của BOJ đã kích hoạt làn sóng tháo chạy khỏi carry trade yen, gây chấn động nhiều nhóm tài sản. Bitcoin cũng không tránh khỏi ảnh hưởng.
Hàm ý cho nhà đầu tư
Chuyển hướng "diều hâu" của BOJ tạo ra một số biến số cần theo dõi. Trước hết là đồng yen: yen mạnh lên thường là lực cản đối với tài sản rủi ro toàn cầu. Mỗi 1% yen tăng giá so với USD thường phản ánh dòng vốn rút khỏi các giao dịch "risk-on" để quay về trái phiếu chính phủ Nhật Bản và các kênh tiết kiệm nội địa.
Tiếp theo là xu hướng hội tụ lãi suất toàn cầu. Việc BOJ tăng lãi suất trong bối cảnh các ngân hàng trung ương lớn khác đang cắt giảm hoặc đứng yên tạo ra những dòng chảy khó lường trên thị trường ngoại hối.
Dữ liệu kế tiếp cần quan sát là liệu mức lạm phát lõi 2,8% của tháng 4/2026 sẽ tăng tốc hay hạ nhiệt. Nếu giá cả tại Nhật Bản tiếp tục leo thang, BOJ khó tránh khỏi việc nâng lãi suất thêm, và mỗi bước đi tiếp theo đều làm gia tăng khả năng carry trade yen bị đảo chiều.
