Trump cân nhắc mở rộng không kích Iran khi căng thẳng leo thang

Theo Axios, Tổng thống Donald Trump đã triệu tập cuộc họp an ninh cấp cao tại Phòng Tình huống của Nhà Trắng để bàn phương án tiến hành một chiến dịch tấn công quy mô lớn hơn nhằm vào các mục tiêu chiến lược ở Iran. Washington kỳ vọng leo thang quân sự sẽ buộc Tehran mở eo biển Hormuz và quay lại đàm phán hạt nhân, dù cách tiếp cận này tiềm ẩn nguy cơ đẩy xung đột vượt tầm kiểm soát. Nguồn thạo tin cho biết cuộc họp diễn ra vào thứ Ba (giờ địa phương) không chỉ rà soát các đợt không kích đang diễn ra quanh eo biển Hormuz mà còn xem xét một gói kế hoạch mới nhắm vào các địa điểm chiến lược bên trong Iran, với mức độ tàn phá và quy mô lớn hơn đáng kể. Nhà Trắng từ chối bình luận. Thành phần tham dự gồm Phó Tổng thống JD Vance, Ngoại trưởng Marco Rubio, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân, Tướng Dan Caine, Giám đốc CIA John Ratcliffe, Đặc phái viên Nhà Trắng Steve Witkoff và nhiều quan chức cấp cao khác. Cùng thời điểm đó, lực lượng Mỹ đã tiến hành các đợt tấn công liên tiếp trong 4 ngày tại khu vực eo biển Hormuz và dọc bờ biển phía nam Iran. Giới chức Mỹ nói các mục tiêu chính bao gồm hệ thống phòng không và radar, các vị trí tên lửa chống hạm và bãi phóng UAV, nhằm làm suy giảm đáng kể năng lực tấn công tàu thương mại của Iran tại Hormuz. Phía Mỹ cũng cho biết Iran đang đáp trả bằng việc liên tục phóng tên lửa và UAV vào các căn cứ quân sự Mỹ tại Jordan, Kuwait và Bahrain. Vào 2:00 chiều thứ Ba giờ địa phương (rạng sáng thứ Tư theo giờ Bắc Kinh), lệnh phong tỏa hàng hải nhắm vào các cảng của Iran được tái áp đặt chính thức. Tướng Brad Cooper, Tư lệnh Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), cho biết trong tuần qua Iran đã "cố ý tấn công bảy tàu thương mại trong khu vực, khiến gần một chục thuyền viên dân sự thiệt mạng, mất tích hoặc bị thương" và các mục tiêu nhắm trực tiếp vào dân thường. Dù căng thẳng leo thang, quan chức Mỹ nói lực lượng Mỹ đã điều phối cho 300 tàu đi qua eo biển Hormuz trong tuần qua. Theo các nguồn tin, trọng tâm cuộc họp là xây dựng phương án tấn công "tàn phá" các mục tiêu chiến lược trong nội địa Iran, vượt ra ngoài phạm vi các tài sản liên quan đến eo biển Hormuz. Điều này đồng nghĩa phạm vi thảo luận đã mở rộng từ các mục tiêu quân sự quanh eo biển sang một danh mục rộng hơn nằm sâu trong lãnh thổ Iran. Trước khi cuộc họp bắt đầu, trong cuộc phỏng vấn với Fox News, ông Trump công khai phát tín hiệu chiến dịch sẽ mở rộng. Ông nói lực lượng Mỹ sẽ tấn công Iran "mạnh" trong ba ngày tới và gợi ý hoạt động quân sự có thể leo thang đáng kể sau đó. Ông tuyên bố: "Tuần tới sẽ rất tồi tệ cho họ, vì tuần tới đến lượt các nhà máy điện." Ông cũng nói: "Tuần tới đến lượt các cây cầu. Chúng tôi sẽ phá hủy toàn bộ nhà máy điện của họ. Chúng tôi sẽ phá hủy toàn bộ cầu của họ, trừ khi họ quay lại bàn đàm phán." Ông Trump còn cho biết Mỹ đang theo dõi các hoạt động đáng ngờ tại "Pickaxe Mountain" của Iran. Theo ông, đây là cơ sở ngầm sâu mà Mỹ và Israel tin Iran dự định sử dụng cho chương trình hạt nhân và có thể miễn nhiễm với không kích. Ông nói bom xuyên boongke của Mỹ "có thể xuyên rất sâu" và "không ai biết" liệu Hwaseong có thực sự chịu được loại vũ khí này hay không. Ông nói thêm: "Nhân tiện, không ai biết họ thực sự đang làm gì ở Hwaseong. Chỉ là thứ được nhắc đến. Chúng tôi có camera hướng về đó. Hoạt động rất ít. Nhưng chỉ cần có một chút hoạt động, chúng tôi sẽ đánh vào đó—và đánh mạnh." Cũng theo ông Trump, các nhà đàm phán của ông đã nói chuyện với quan chức Iran vào thứ Ba và truyền đi thông điệp rằng Tehran phải trở lại bàn đàm phán. Ông thuật lại cảnh báo: "Tôi nói, 'Tốt nhất các anh nên đạt thỏa thuận, nếu không các anh sẽ chẳng còn gì.'" Về kinh tế, Mỹ ngày thứ Ba công bố các lệnh trừng phạt mới đối với Iran nhằm phá vỡ mạng lưới vận tải biển mà Washington cho rằng đã giúp Tehran né các lệnh trừng phạt trước đó liên quan đến bán dầu và các hoạt động khác. Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent nói bộ này đang "đóng cửa hạ tầng tài chính cho phép chế độ này tiếp tục đe dọa an ninh quốc gia Mỹ và vận tải biển toàn cầu". Bộ Tài chính Mỹ cho biết đến nay đã trừng phạt hơn 200 cá nhân, tổ chức và tàu thuyền hoạt động dưới mạng lưới Shamkhani. Theo Tân Hoa Xã, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) ra tuyên bố ngày 15 rằng chừng nào Mỹ còn tiếp tục tấn công Iran thì "không một giọt dầu hay khí tự nhiên nào" sẽ được xuất khẩu khỏi khu vực. Reuters đưa tin rạng sáng thứ Tư, lực lượng phòng không Jordan đã đánh chặn và bắn hạ ba tên lửa đạn đạo xâm nhập không phận nước này từ lãnh thổ Iran; trước đó Iran nói mục tiêu là Căn cứ Không quân Al Azraq ở Jordan. IRGC cho biết các đòn tấn công của họ nhắm vào các cơ sở chỉ huy—kiểm soát, hậu cần, nhiên liệu và trang thiết bị quân sự của Hạm đội 5 Mỹ tại Bahrain, coi đây là phản ứng trước các cuộc không kích của Mỹ và việc kiểm soát eo biển Hormuz. IRGC cũng tuyên bố đã "phóng hỏa và phá hủy" trung tâm hậu cần và yểm trợ quân sự của Mỹ tại Mina Abdullah, Kuwait. Trong khi đó, giới phân tích tỏ ra thận trọng với chiến lược mới. Chiến lược gia Cộng hòa Ron Bonjean nhận định ông Trump "dường như đã đi vào ngõ cụt" về vấn đề Iran và thực tế là cuộc xung đột có thể cần "hàng tháng, thậm chí hàng năm" để giải quyết. Becca Wasser, chuyên gia chiến lược quốc phòng tại Center for a New American Security, cho rằng khó thấy việc tiếp tục không kích sẽ mang lại điều gì cụ thể cho Mỹ, nhưng đó lại là lựa chọn mà ông Trump ngày càng nghiêng về. Theo bà, dùng leo thang để buộc giảm nhiệt "trước đây không chứng minh được hiệu quả". Áp lực kinh tế kéo dài cũng là một phần của chiến lược dài hạn, song đến nay chưa đem lại kết quả như ông Trump kỳ vọng. Financial Times cho biết phe Dân chủ có thể sớm lấy động thái hủy bỏ phí thu tại eo biển làm bằng chứng cho thấy nỗ lực gây sức ép với Iran của ông Trump thất bại. Dân biểu Dân chủ bang Colorado Jason Crow viết trên X hôm thứ Ba: "Không có chiến lược. Ông ta ứng biến từng bước. Trong khi đó, bạn phải trả nhiều hơn cho xăng, thực phẩm và hàng hóa." Về mặt quân sự, rủi ro nằm ở khả năng Iran tiếp tục tấn công các đồng minh, binh sĩ và tài sản của Mỹ với niềm tin rằng ông Trump cuối cùng sẽ chùn bước, khiến các đợt trả đũa đẩy xung đột leo thang. Cũng có lo ngại ông Trump có thể bị buộc phải từ bỏ các mục tiêu ban đầu của cuộc chiến với Iran và chấp nhận mục tiêu hẹp hơn nhiều là mở lại các tuyến vận tải ở Vịnh. Về chính trị, việc tái leo thang chiến sự giúp trấn an một bộ phận nghị sĩ Cộng hòa theo đường lối cứng rắn tại Quốc hội, nhưng nhiều người Cộng hòa—đặc biệt ở các địa hạt dao động chuẩn bị bước vào kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng 11—ngày càng bất an trước việc ông Trump chưa thể khép lại cuộc chiến.