Nigeria powołuje Radę ds. Aktywów Wirtualnych, by uporządkować nadzór nad rynkiem krypto

Prezydent Nigerii Bola Tinubu podpisał rozporządzenie wykonawcze, które ma domknąć luki regulacyjne na szybko rosnącym rynku kryptowalut. Dokument wprowadza skoordynowane ramy nadzoru nad aktywami cyfrowymi, nie odbierając kompetencji dotychczasowym organom. Aktywność krypto w Nigerii wyraźnie przyspiesza. Według szacunków MFW napływy kryptoaktywów w okresie od lipca 2023 r. do czerwca 2024 r. sięgnęły ok. 59 mld USD. Fundusz wskazuje też, że od 2019 r. Nigeria odpowiadała za ok. 60% napływów stablecoinów do Afryki Subsaharyjskiej. Stablecoiny są powszechnie wykorzystywane przez gospodarstwa domowe i małe firmy do przekazów pieniężnych, płatności transgranicznych oraz zabezpieczania się przed ryzykiem walutowym, a regulatorzy ostrzegają, że skala tego wzrostu obciąża systemy monetarne i nadzorcze. Rozporządzenie nie tworzy nowego "superregulatora". Powołuje Radę ds. Aktywów Wirtualnych, której mają przewodzić wysocy rangą regulatorzy sektora finansowego. Rada ma koordynować politykę i nadzór między instytucjami odpowiedzialnymi za bankowość, rynek papierów wartościowych, podatki oraz zwalczanie przestępczości finansowej. Każdy organ zachowuje przy tym własne ustawowe uprawnienia i niezależność. Nowe ramy opierają się na modelu rejestracji według rodzaju działalności. Firmy mają być rejestrowane i regulowane w zależności od świadczonych usług (m.in. giełda, dostawca płatności, platforma inwestycyjna) oraz kategorii obsługiwanych aktywów. Celem jest domknięcie luk, które pozwalały części niezarejestrowanych podmiotów funkcjonować na styku kompetencji instytucji i unikać nadzoru. Kancelaria prezydenta podkreśla, że rozwiązania mają chronić użytkowników przed oszustwami, wspierać odpowiedzialne innowacje i wzmacniać stabilność finansową. Podatki i raportowanie Nigeryjski Urząd Skarbowy (NRS) ma opublikować wytyczne dotyczące skutków rozporządzenia dla podatników. Akt nie wprowadza nowych stawek podatkowych, ale włącza egzekwowanie zobowiązań podatkowych dotyczących aktywów cyfrowych do skoordynowanej struktury nadzorczej. Obowiązki raportowe już obowiązują. Od początku 2026 r. dostawcy usług krypto muszą powiązywać transakcje z numerami identyfikacji podatkowej, a w niektórych przypadkach także z numerami krajowego dokumentu tożsamości, zgodnie z Nigeria Tax Administration Act 2025. Rozwiązanie zbliża Nigerię do standardu OECD Crypto-Asset Reporting Framework (CARF), który wszedł w życie 1 stycznia 2026 r. i umożliwia transgraniczną wymianę informacji o transakcjach krypto. Równoległe prace legislacyjne Działania prezydenta towarzyszą pracom parlamentu nad kompleksową regulacją aktywów cyfrowych. W czerwcu Senat skierował do drugiego czytania projekt Virtual Asset Service Providers Regulation Bill, 2026 (SB 956). Projekt przewiduje wymogi licencyjne, przejrzystości i zgodności dla giełd oraz innych firm z branży aktywów wirtualnych obsługujących użytkowników w Nigerii. SB 956 jest firmowany przez wiceszefa Senatu Barau Jibrina, a w debacie przedstawił go Senate Chief Whip Mohammed Monguno. Projekt trafił do Senate Committee on Capital Market w celu analizy, poprawek i konsultacji publicznych. Do wejścia w życie potrzebuje jeszcze akceptacji komisji, trzeciego czytania oraz kolejnych etapów legislacyjnych. Na co zwrócić uwagę - Wytyczne NRS w sprawie opodatkowania i raportowania. - To, jak Rada ds. Aktywów Wirtualnych przełoży koordynację na konkretne wymogi rejestracyjne i nadzorcze dla giełd, portfeli i dostawców płatności. - Przebieg prac komisji senackiej nad SB 956 i ewentualne zmiany wpływające na licencjonowanie, ochronę konsumentów i koszty zgodności. Wnioski Rozporządzenie Tinubu stawia na koordynację, by ograniczyć arbitraż regulacyjny przy zachowaniu mandatów poszczególnych instytucji. Dla firm i użytkowników oznacza to perspektywę bardziej jednoznacznych zasad oraz ostrzejszego nadzoru, a dla decydentów próbę pogodzenia innowacji w płatnościach transgranicznych z ryzykami wskazywanymi przez MFW.